ފަވަރަ މެދުވެރިކޮށް 51 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ މުއާމަލާތް މިދިޔަ އަހަރުކުރި

މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެމްއޭ)ގެ “ފަވަރަ” ޕޭމަންޓް ސިސްޓަމް މެދުވެރިކޮށް މިދިޔަ އަހަރު 51 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ މުއާމަލާތް ކޮށްފައިވާކަމަށް އެމްއެމްއޭއިން ބުނެފިއެވެ.

އެމްއެމްއޭއިން ފަވަރަ ތައާރަފުކޮށްފައިވަނީ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައެވެ. މިއީ އެއް ބޭންކުން އަނެއް ބޭންކަށް ވަގުތުން ފައިސާގެ މުއާމަލާތްތައް ކުރެވޭ ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ޕޭމަންޓް ސިސްޓަމަކެވެ.

އެމްއެމްއޭއިން މިހާރު އާންމުކޮށްފައިވާ އެ އިދާރާގެ އަހަރީ ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން މިއީ އޭގެ ކުރީ އަހަރަށް ވުރެ 123 ޕަސެންޓުގެ އިތުރުވުމެކެވެ.

އެމްއެމްއޭއިން ބުނީ 2024 ވަނަ އަހަރު ފަވަރަ މެދުވެރިކޮށް ހިންގީ 24 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ މުއާމަލާތް ކަމަށާއި އެއީ 7.8 މިލިއަން ޓްރާންސެކްޝަން ކަމަށެވެ.

ފައްޔާޒް ފަހަތަށް ޖެހި، ނަޝީދު ރިޔާސީ ޓިކެޓް ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ފެށުން ގާތް

ބޮޑު އިދިކޮޅު ސިޔާސީ ޕާޓީ، މޯލްޑިވިއަން ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ (އެމްޑީޕީ) ގެ އެތެރޭގެ ކަންކަން މިވަނީ ވަރަށް ޝައުޤުވެރި މިސްރާބަކަށް އެނބުރިފައެވެ. ކުރިއަށް އޮތް 2028 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް އެމްޑީޕީގެ ފަރާތުން ވާދަކުރާނެ ކެންޑިޑޭޓަކު ކަނޑައެޅުމަށް ބާއްވާ ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީގެ ފޯރި މިހާރުން ފެށިގެން ގަދަވާން ފަށައިފިއެވެ. މިގޮތުން އެމްޑީޕީގެ ކުރީގެ ޗެއަރޕާސަން އަދި ކުރީގެ އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރ ފައްޔާޒް އިސްމާޢީލް ވަނީ ކުރިއަށް އޮތް އެމްޑީޕީގެ ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީއަށް ނިކުންނަވަން ނިންމަވާފައިކަން އިޢުލާންކުރައްވާފައެވެ.

މި އިޢުލާނާއެކު ސިޔާސީ މަސްރަޙުގައި އެންމެ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ލިބިގެންދިޔައީ، ކުރީގެ ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދު ފައްޔާޒް އިސްމާޢީލަށް ތާޢީދުކުރައްވާކަން ހާމަކުރެއްވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. މިއީ މީގެ ކުރިން ސިޔާސީ ގޮތުން ދެބަސްވުންތަކެއް އުފެދިފައިވާ ދެ ބޭފުޅުން ކަމަށްވުމާއެކު، މިކަމުގެ ފަހަތުގައިވާ ސިޔާސީ މަޤްޞަދުތަކާ މެދު ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ. މި ދެބޭފުޅުން ގުޅިވަޑައިގެން މިހާރު ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ މަސައްކަތްތަކަކީ އެމްޑީޕީގެ މުސްތަޤުބަލާއި ރާއްޖޭގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެނުވާނެ ކަމެއް ކަމުގައި ސިޔާސީ ތަޖުރިބާކާރުން ދެކެއެވެ.

މި ރިޕޯޓުގައި އަލިއަޅުވާލާނީ ފައްޔާޒް އިސްމާޢީލްގެ ރިޔާސީ ކެމްޕެއިނާއި، ރައީސް ނަޝީދުގެ ތާޢީދާއި، އަދި ޕާޓީގެ އެތެރޭގައި އޮތް ތާޢީދުގެ މިންވަރަށް ބަލައި، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މި ސިޔާސީ ކުޅިގަނޑު އެނބުރިގެންދާނެ ގޮތުގެ މައްޗަށެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ފައްޔާޒަށް އޮތް ތާޢީދު ކުޑަވުމުގެ ސަބަބުން އޭނާ ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގެން، ރައީސް ނަޝީދު ރިޔާސީ ޓިކެޓަށް ވާދަކުރެއްވުމަށް އޮތް ފުރުޞަތުތަކުގެ މައްޗަށް ވަރަށް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ވާހަކަދެވޭނެއެވެ.

ފައްޔާޒާއި ނަޝީދުގެ ސިޔާސީ އެއްބަސްވުމާއި ބޮޑު ބަދަލު
ރައީސް ނަޝީދު އެމްޑީޕީ ދޫކުރައްވައި ދަ ޑިމޮކްރެޓްސް އުފެއްދެވުމަށްފަހު، އަލުން އަނބުރާ އެމްޑީޕީއާ ގުޅިވަޑައިގެން ފައްޔާޒާއެކު މަސައްކަތް ފެއްޓެވުމަކީ ދިވެހި ސިޔާސީ ތާރީޚުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭނެ ކަމެކެވެ. ރައީސް ނަޝީދު ވަނީ ފައްޔާޒް އިސްމާޢީލަށް 2028 ގެ ރިޔާސީ ޓިކެޓް ހޯއްދަވައިދެއްވުމަށް ތާޢީދުކުރައްވާކަން ފާޅުގައި އިޢުލާންކުރައްވާފައެވެ. މީގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުން ފައްޔާޒް އިސްމާޢީލް ގެންދަވަނީ ރައީސް ނަޝީދު އެމްޑީޕީގެ ޗެއަރޕާސަންކަމަށް ގެނައުމަށް ތާޢީދުކުރައްވައި ވަރުގަދަ ކެމްޕެއިނެއް ކުރައްވަމުންނެވެ.

ދާދި ފަހުން މި ދެބޭފުޅުން ގުޅިވަޑައިގެން ފައްޓަވާފައިވާ ބޮޑު ބަދަލު ކެމްޕެއިންގެ ތެރެއިން މިކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް ވަނީ ފެނިގެން ގޮސްފައެވެ. މި ކެމްޕެއިންގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަށާއި ޤާނޫނުއަސާސީއަށް ބޮޑެތި އިޞްލާޙުތަކެއް ގެނައުމެވެ. އެގޮތުން ދައުލަތުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާއާއި ސަރުކާރުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާގެ މަޤާމު ވަކިކުރުމަށް މި ކެމްޕެއިންގެ ތެރެއިން ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ. މިއީ ސީދާ ރައީސް ނަޝީދުގެ ސިޔާސީ ވިސްނުންފުޅާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.

މާޒީއަށް ބަލާއިރު، ރައީސް ނަޝީދާއި ފައްޔާޒް އިސްމާޢީލަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން ވަރަށް ބޮޑަށް ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތަކެއް ގެންގުޅުއްވި ދެ ބޭފުޅުންނެވެ. 2021 އަދި 2022 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގައި އުފެދުނު ބޮޑެތި ކޯޅުންތަކުގެ ތެރޭގައި، ރައީސް ނަޝީދު ވަނީ ފައްޔާޒަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. އަދި ފައްޔާޒް ޗެއަރޕާސަން ކަމަށް ވާދަކުރެއްވި އިންތިޚާބުގައި، ރައީސް ނަޝީދު ތާޢީދުކުރެއްވީ ފައްޔާޒާ ވާދަކުރެއްވި އިމްތިޔާޒް ފަހުމީއަށެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ސިޔާސީ މައިދާނަކީ ދާއިމީ ދުޝްމަނުންނާއި ދާއިމީ އެކުވެރިން ނުތިބޭނެ ތަނެއްކަން ސާބިތުކޮށްދެމުން، މިއަދު މި ދެބޭފުޅުން މިވަނީ އެއް ގަލަކަށް އަރާފައެވެ. ފައްޔާޒް އިސްމާޢީލް އެމްޑީޕީގެ ޗެއަރޕާސަން ކަމުގެ މަޤާމުން 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު އިސްތިޢުފާ ދެއްވީ ސީދާ ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީއަށް އަމާޒު ހިއްޕެވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އެ ހުސްވި ޖާގައަށް ވަޑައިގަތުމުގެ ޝައުޤުވެރިކަން ރައީސް ނަޝީދު ފާޅުކުރެއްވުމާއެކު، މި ދެބޭފުޅުންގެ މެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ އެއްބަސްވުން ވަނީ އިތުރަށް ހާމަވެފައެވެ.

އެމްޑީޕީގެ އަސާސީ ގަވާއިދު ބައްޓަންކުރެވިފައިވާ ގޮތުން، ޕާޓީގެ ޗެއަރޕާސަނަކީ ޕާޓީގެ އެތެރޭގެ ހިންގުމާއި، ގޮފިތަކާއި، އަދި އިދާރީ ހުރިހާ ކަމެއްގެ އެންމެ އިސް ފަރާތެވެ. ރައީސް ނަޝީދު ޗެއަރޕާސަންކަމަށް ވަޑައިގެން، ފައްޔާޒް ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓަކަށް ހަމަޖެއްސުމުން، ޕާޓީގެ އެތެރޭގެ ކޮންޓްރޯލް ނަޝީދުގެ އަތްޕުޅުގައި އޮންނާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ހަމައެކަނި ފެންނަން އޮތް މަންޒަރެވެ. މިކަމުގެ އަޑީގައިވާ ޙަޤީޤީ ސިޔާސީ މަޤްޞަދުތައް މާ ފުޅާވެފައި ފުންކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ނަޝީދުގެ ޒަމާންވީ އަމާޒު: ބަރުލަމާނީ ނިޒާމާއި ބޮޑުވަޒީރުކަން
ރައީސް ނަޝީދަކީ އަބަދުވެސް ބޮޑު ވަޒީރުކަން ކުރައްވާ ހިތްވާ ބޭފުޅެއްކަމާއި، އަދި ބަރުލަމާނީ ނިޒާމަށް ތާޢީދުކުރައްވާ ބޭފުޅެއްކަން އެއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށްމެ އެނގޭނެ ޙަޤީޤަތެކެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ސިޔާސީ ޙަޔާތުގައި އެންމެ ބޮޑަށް ވަކާލާތުކުރައްވަމުން ގެންދެވި އެއް ކަމަކީ ރާއްޖޭގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ރިޔާސީ ނިޒާމަކުން ބަރުލަމާނީ ނިޒާމަކަށް ބަދަލުކުރުމެވެ. މި އަމާޒަށް ވާޞިލުވުމަށްޓަކައި އެމަނިކުފާނު ވަނީ ތަފާތު އެކި ފަހަރުމަތިން މަސައްކަތްޕުޅުތަކެއް ކުރައްވާފައެވެ.

ބަރުލަމާނީ ނިޒާމަކީ ދުނިޔޭގެ ކުރިއަރާފައިވާ ގިނަ ޑިމޮކްރަސީތަކުގައި ޢަމަލުކުރަމުންދާ ނިޒާމަކަށް ވާއިރު، ރައީސް ނަޝީދު ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ރާއްޖެފަދަ ކުޑަ އާބާދީއެއް އޮންނަ ޤައުމަކަށް އެންމެ އެކަށީގެންވަނީވެސް މި ނިޒާމެވެ. ބަރުލަމާނީ ނިޒާމެއްގައި ސަރުކާރު ހިންގުމުގެ އެންމެހާ ބާރުތައް އޮންނާނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ތެރެއިން އިންތިޚާބުކުރެވޭ ބޮޑުވަޒީރެއްގެ އަތްޕުޅުގައެވެ. ދައުލަތުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާ ނުވަތަ ރައީސަކީ ހަމައެކަނި ރަމްޒީ މަޤާމެއް ފުރުއްވާ ބޭފުޅަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.

ބޮޑު ބަދަލު ކެމްޕެއިންގެ ތެރެއިން އެބޭފުޅުން ހުށަހަޅުއްވާފައިވާ ދައުލަތުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާއާއި ސަރުކާރުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާ ވަކިކުރުމުގެ ވިސްނުމަކީ ސީދާ ބަރުލަމާނީ ނިޒާމެއްގެ ސިފަތަކެވެ. ފައްޔާޒް ރިޔާސީ ޓިކެޓަށް ނެރުއްވުމުގެ ފަހަތުގައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ، ފައްޔާޒަކީ ރައީސް ނަޝީދުގެ މި ތަޞައްވުރާ އެއްގޮތަށް މަސައްކަތްކުރައްވަން އެއްބަސްވެވަޑައިގެންފައިވާ ބޭފުޅަކަށް ވުމެވެ.

ފައްޔާޒް ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންފިނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީއަށް ބަދަލުގެނެސް، ސަރުކާރު ހިންގުމުގެ ބާރު ބޮޑުވަޒީރަކަށް ދެއްވުމަށް މަސައްކަތްކުރައްވާނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އަދި އެ ބޮޑުވަޒީރުކަމުގެ މަޤާމަށް ވަޑައިގަންނަވާނީ ރައީސް ނަޝީދުކަން އެއީ ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. ރައީސް ނަޝީދު ބޭނުންފުޅުވަނީ އެމްޑީޕީގެ އަޣުލަބިއްޔަތު އޮންނަ މަޖިލީހެއްގެ ތެރެއިން ބޮޑުވަޒީރުކަމަށް ވަޑައިގެން، ސީދާ ރައްޔިތުންގެ މަންދޫބުންގެ ކުރިމަތީގައި ޖަވާބުދާރީވެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތަށް ސަރުކާރު ހިންގަވާށެވެ.

ރައީސް ނަޝީދުގެ މި ވިސްނުންފުޅަކީ ވަރަށް ދުރު ރާސްތާއަކަށް އަމާޒުކުރެވިގެން ރޭވިފައިވާ ވިސްނުންފުޅެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙުގައި އެމަނިކުފާނަށް އޮތް ތާޢީދާއި ލޯބި ބޭނުންކުރައްވައިގެން، އެމްޑީޕީގެ އާންމު މެމްބަރުން ލައްވައި މި ނިޒާމީ ބަދަލަށް ރުހުން ހޯއްދެވުމަކީ އެމަނިކުފާނުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް އަމާޒެވެ. އެހެންކަމުން ފައްޔާޒަށް ތާޢީދުކުރެއްވުމަކީ، އެމަނިކުފާނުގެ އަމިއްލަ ސިޔާސީ އެޖެންޑާ ކުރިއަށް ނެރުއްވުމަށްޓަކައި އަޅުއްވާ ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.

ފައްޔާޒްގެ ތާޢީދު ކުޑަވުމާއި ކުރީގެ ނައިބު ރައީސްގެ މަޤްބޫލުކަން
ފައްޔާޒް އިސްމާޢީލަކީ އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގައި ނުފޫޒުގަދަ ބޭފުޅެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އާންމު ރައްޔިތުންނާއި ޕާޓީގެ އާންމު މެމްބަރުންގެ މެދުގައި ފައްޔާޒް އިސްމާޢީލަށް މާބޮޑު ތާޢީދެއް ނެތްކަން އެއީ ފެންނަން އޮތް ޙަޤީޤަތެކެވެ. އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރުކަމުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު އެމަނިކުފާނު ގެންގުޅުއްވި ބައެއް ހަރުކަށި ސިޔާސަތުތަކާއި، ޕާޓީގެ ޗެއަރޕާސަންކަމުގައި ހުންނެވިއިރު ޕާޓީގެ އެތެރޭގައި އުފެދުނު ބައިބައިވުންތަކުގެ ސަބަބުން، ގިނަ ބައެއްގެ ނުރުހުން އެމަނިކުފާނަށް ވަނީ އަމާޒުވެފައެވެ.

ފައްޔާޒަށް ތާޢީދު ކުޑަވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ، އޭނާއަކީ ހިންގުންތެރި ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވުނު ނަމަވެސް، ލީޑަރެއްގެ ކިބައިގައި ހުންނަންޖެހޭ ސިޔާސީ ޖާދޫ އަދި މީހުން ޝައުޤުވެރިކުރުވުމުގެ ހުނަރު އޭނާގެ ކިބައިގައި ނެތްކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކޭތީއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުން އެމްޑީޕީ ބަލިވުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޒިންމާއެއް ނަންގަވަންޖެހޭ އެއް ބޭފުޅަކީ ފައްޔާޒް ކަމަށް ޕާޓީގެ ގިނަ މެމްބަރުން ތުހުމަތުކުރެއެވެ.

މިއާ ޚިލާފަށް، ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމަށް ފައްޔާޒަށްވުރެ ތާޢީދު ބޮޑުކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމަކީ އާންމު ރައްޔިތުންނާ ގުޅޭ، ހިތްތިރި އަދި އެއްވެސް ކަހަލަ ކޮރަޕްޝަންގެ ތުހުމަތެއް ނެތް ސާފު ސިޔާސީ މާޟީއެއް އޮތް ބޭފުޅަކަށް ވުމާއެކު، އެމްޑީޕީގެ ގިނަ އާންމު މެމްބަރުންގެ ލޯބި ވަނީ އެމަނިކުފާނަށް ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ. އެމަނިކުފާނަކީ ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ވަރަށް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި އިޖުތިމާޢީ މަސައްކަތްތައް ކުރައްވާފައިވާ، އަދި ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން އައިސްފައިވާ ބޭފުޅަކަށް ވުމުން އާންމުންގެ އިތުބާރު ވަރަށް ބޮޑެވެ. އަދި ފައިސަލް ގެންދަވަނީ ހިމޭން ކެމްޕެއިނެއްވެސް ކުރައްވަމުންނެވެ.

އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގައި ބާއްވާ ޕްރައިމަރީއެއްގައި ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ވާދަކުރައްވައިފިނަމަ، ފައްޔާޒަށްވުރެ މާ ބޮޑު ތަފާތަކުން ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ކުރިހޯއްދަވާނެކަމަށް ސިޔާސީ ތަޖުރިބާކާރުން ލަފާކުރައްވައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ރާއްޖޭގެ އުތުރާއި ދެކުނުގެ އާބާދީ ބޮޑެތި ރަށްރަށުގައި ކުރީގެ ނައިބު ރައީސަށް އޮތް ތާޢީދު ވަރަށް ބޮޑެވެ. މިއީ ފައްޔާޒަށް އޮތް ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.

އެމްޑީޕީ ފަދަ ޑިމޮކްރެޓިކް އުޞޫލުތަކަށް އިސްކަންދޭ ޕާޓީއެއްގައި، ކެންޑިޑޭޓެއްގެ އެންމެ ބޮޑު ރައުސްމާލަކީ އާންމު މެމްބަރުންގެ ތާޢީދެވެ. ފައްޔާޒަށް ޕާޓީގެ އިސް ސަފުގެ ބައެއް ބޭފުޅުންގެ ތާޢީދު އޮތް ނަމަވެސް، ޕާޓީގެ އާންމު މެމްބަރުންގެ ތާޢީދު ނެތުމަކީ ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީއެއް ކާމިޔާބުކުރުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހުރަހެވެ. ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ނަތީޖާ ނެރެވޭނީ ރައްޔިތުންގެ ވޯޓުން ކަމަށްވާއިރު، ތާޢީދު ނެތް ކެންޑިޑޭޓަކު ނެރެގެން އިންތިޚާބެއް ކާމިޔާބު ނުކުރެވޭނެކަން ފައްޔާޒަށާއި ރައީސް ނަޝީދަށްވެސް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ.

ސިޔާސީ އުކުޅެއްގެ ގޮތުން ފައްޔާޒް ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގަތުމުގެ ފުރުޞަތު
މިހާރުގެ މަސްރަޙަށް ބަލާއިރު، ފައްޔާޒަށް ތާޢީދު ނެތޭ ވިދާޅުވެ، ފަހު ވަގުތު ފައްޔާޒް ފަހަތަށް ޖެހުން ވަރަށް ގާތް ކަމަށް ފެނެއެވެ. ސިޔާސީ ކުޅިބައި އެތުރެމުންދާ ގޮތަށް ބަލާއިރު، މިއީ ކުރީބައިގައި ރޭވިގެން ހިނގަމުންދާ ކުޅިގަނޑެއްކަމަށް ބެލުމުގެ ޖާގަ އެބައޮތެވެ. ފައްޔާޒް ޕްރައިމަރީއަށް ނުކުމެވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ކެމްޕެއިންގެ ތެރެއިން އާންމުންގެ ތާޢީދު ނެތްކަން އިޙުސާސްކުރެއްވުމުން، ނުވަތަ އެފަދަ ބަހަނާއެއް ދެއްކެވުމަށްފަހު ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގަތުމަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން އެންމެ ރައްކާތެރި ގޮތް ކަމުގައި އޭނާ ނިންމެވުން ގާތެވެ.

ޕްރައިމަރީގައި ވާދަކުރައްވައި ބޮޑު ތަފާތަކުން ބަލިވުމަކީ ފައްޔާޒްގެ ސިޔާސީ މުސްތަޤުބަލަށް އެޅޭނެ ވަރަށް ކަޅު ހިޔަނިއަކަށް ވާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ބަލިވުމުގެ ކުރިން އަމިއްލަފުޅަށް ނަން އަނބުރާ ގެންދެވުމަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން ލިބޭނެ ގެއްލުން ކުޑަކުރެވޭނެ ގޮތެކެވެ. ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ފަހަތަށް ޖެހުމަކީ ބަލިގަބޫލުކުރުން ކަމުގައި އަބަދުވެސް ނުވެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެއީ ކުރިއަށް އޮތް ބޮޑު މަންޒަރަށް ވިސްނައި އަޅާ ޙިކުމަތްތެރި ފިޔަވަޅެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ފައްޔާޒް ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގަންނަވާނީ ހަމައެކަނި ތާޢީދު ނެތިގެންނެއް ނޫނެވެ. އެއީ ރައީސް ނަޝީދަށް ޖާގަ ދެއްވުމަށްޓަކައި ގަސްތުގައި ކުރައްވާނެ ކަމެއް ކަމަށްވެސް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. ޕާޓީގެ މަސްލަޙަތާއި އެއްބައިވަންތަކަން ހިފެހެއްޓުމުގެ ނަމުގައި ފައްޔާޒް ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގަތުމުން، އޭނާއަށް ޕާޓީގެ އެތެރޭގައި އިޙުތިރާމް ލިބިގެންދާނެއެވެ. މިއީ ފައްޔާޒަށް ޕާޓީގެ ތެރޭގައި ގުރުބާންވި ލީޑަރެއްގެ ލަޤަބު ލިބި، ކުރިއަށް އޮތްތާނގައި ސިޔާސީ ގޮތުން އިތުރު ފައިދާތަކެއް ލިބުމުގެ މަގު ފަހިވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ.

މި މަންޒަރު ކުރެހިގެންދާނީ ވަރަށް ފުރިހަމަ ސިޔާސީ ކުޅިވަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ފައްޔާޒް ކެމްޕެއިން ކުރައްވާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެތެރޭގެ ޚިޔާލު ހޯދުމުގެ ވޯޓުތަކުން ދައްކާ ނަތީޖާއާ ޙަވާލާދީ، ޕާޓީއަށް އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތަކީ ތާޢީދު ބޮޑު އެހެން ކެންޑިޑޭޓަކަށް ފުރުޞަތު ދިނުންކަމަށް އިޢުލާންކުރައްވާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެެވެ. މިގޮތަށް ފަހަތަށް ޖެހުމުން، ފައްޔާޒަށް ރައީސް ނަޝީދުގެ ސަރުކާރެއްގައި އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ އެއް ވަޒީރުކަން ލިބުމުގެ ޔަޤީންކަން އޮންނާނެއެވެ.

ނަޝީދު ރިޔާސީ ޓިކެޓް ހޯއްދެވުމަށް ނުކުމެވަޑައިގަތުން ގާތްވުން
ފައްޔާޒް ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގަތުމާއެކު ދެން ފެނިގެންދާނީ ރައީސް ނަޝީދު ރިޔާސީ ޓިކެޓް ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރައްވާ މަންޒަރެވެ. މިކަން ވުން ވަރަށް ގާތް ކަމަށް ސިޔާސީ މުޙައްލިލުން ދެކެއެވެ. ފައްޔާޒް މައިދާނުން ދުރަށް ޖެހިވަޑައިގަތުމުން، އެމްޑީޕީގެ ރިޔާސީ ޓިކެޓަށް ވާދަކުރާނެ ވަރުގަދަ ކެންޑިޑޭޓަކަށް ދެން ހުންނަވާނީ ކުރީގެ ނައިބު ރައީސެވެ. ނަމަވެސް، ރައީސް ނަޝީދުގެ ފަޅިން ބޭނުންވާނީ އެމީހުންގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ ބޭފުޅަކު ޓިކެޓް ހޯއްދެވުމަށެވެ.

ފައްޔާޒް މައިދާނުން ދުރަށް ޖެހިވަޑައިގަތުމާއެކު، ޕާޓީއަށް މާޔޫސްކަން ކުރިމަތިވެދާނެކަމުގެ ބިރު ދައްކައި، ޕާޓީ ސަލާމަތްކުރުމުގެ ނަމުގައި ރައީސް ނަޝީދު މައިދާނަށް ނުކުމެވަޑައިގަންނަވާނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ރައީސް ނަޝީދަކީ އަބަދުވެސް ރައްޔިތުންގެ ވިންދާ އެއްގޮތަށް ކަންކަން ކުރައްވާ ކަމަށް ވިދާޅުވާ ބޭފުޅަކަށް ވުމުން، ރައްޔިތުންގެ އެދުމުގެ މަތިން ކަމަށް ވިދާޅުވެ ޕްރައިމަރީގައި ވާދަކުރެއްވުމަށް އިޢުލާންކުރައްވާނެއެވެ. މިއީ އެމަނިކުފާނު އަބަދުވެސް ގެންގުޅުއްވާ ވަރަށް ކާމިޔާބު ސިޔާސީ އުކުޅެކެވެ.

ރައީސް ނަޝީދަށް އެމްޑީޕީގެ އާންމު މެމްބަރުންގެ މެދުގައި އޮތް ތާޢީދަކީ ދުވަހަކުވެސް ފަނޑުވެގެންދާނެ އެއްޗެއް ނޫންކަން އެމަނިކުފާނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވައެވެ. ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ޕްރައިމަރީގައި ވާދަކުރެއްވި ނަމަވެސް، ރައީސް ނަޝީދު ނުކުމެވަޑައިގެންފިނަމަ މުޅި އިންތިޚާބުގެ މިސްރާބު ބަދަލުވެގެންދާނެއެވެ. ނަޝީދުގެ ކެރިވަޑައިގަތުމާއި، ވާހަކަފުޅުދެއްކެވުމުގެ ހުނަރާއި، މީހުން އަމިއްލަ ފިކުރަށް ލެންބުވުމުގެ ޤާބިލުކަމަކީ އެމްޑީޕީގެ އެހެން އެއްވެސް ލީޑަރެއްގެ ކިބައިގައި ހުރި ސިފަތަކެއް ނޫނެވެ.

ނަޝީދު ރިޔާސީ ޓިކެޓް ހޯއްދަވައިގެން 2028 ގެ އިންތިޚާބު ކާމިޔާބުކުރައްވައިފިނަމަ، އެމަނިކުފާނުގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކަށް ވާނީ ކުރިންވެސް ފާހަގަކުރެވުނު ފަދައިން ބަރުލަމާނީ ނިޒާމަކަށް ޤައުމު ފުރޮޅާލުމެވެ. އެމަނިކުފާނު ރައީސްކަމާ ޙަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ތެރެއިން ޤާނޫނުއަސާސީއަށް ބަދަލުގެނެސް، ބޮޑުވަޒީރުކަމުގެ މަޤާމު އުފައްދަވައި، އެ މަޤާމަށް ވަޑައިގަތުމަކީ އެމަނިކުފާނުގެ މައިގަނޑު ރޭވުމަށް ވުން އެކަށީގެންވެއެވެ.

އެމްޑީޕީގެ މުސްތަޤުބަލާއި 2028 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް ކުރާނެ އަސަރު
މިފަދަ ބޮޑު ސިޔާސީ ބަދަލުތަކެއް އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގައި ހިނގައިފިނަމަ، ޕާޓީގެ މުސްތަޤުބަލަށް ކުރާނެ އަސަރުތަކާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނާލަން ޖެހެއެވެ. އެއްކޮޅުން، ރައީސް ނަޝީދު އަލުން ޕާޓީގެ އެންމެ އިސް ސަފަށް ވަޑައިގަތުމަކީ ޕާޓީގެ އަސްލު ފިކުރުގެ މެމްބަރުންނަށް ލިބިގެންދާނެ ބޮޑު އުފަލަކާއި ހިތްވަރަކަށް ވެއެެވެ. ނަމަވެސް އަނެއްކޮޅުން، ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙާއި އެމަނިކުފާނަށް ތާޢީދުކުރާ ފަޅިން މިކަމާ ދެކޮޅު ހެދުމަކީ ވަރަށް ގާތް ކަމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ޕާޓީގެ އެތެރޭގައި އަނެއްކާވެސް ބޮޑު ބައިބައިވުމެއް އުފެދުން އެކަށީގެންވެއެވެ.

2028 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބަކީ ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ތާރީޚުގައި ވަރަށް މުހިންމު އިންތިޚާބަކަށް ވާނެއެވެ. އެމްޑީޕީން ނެރޭ ކެންޑިޑޭޓަކީ މުޅި ޕާޓީ އެއްބައިވަންތަކޮށް، އާންމު ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ހޯދިފައިވާ ބޭފުޅަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ފައްޔާޒް ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގެން ނަޝީދު ނުކުމެވަޑައިގަންނަވާ ޙާލަތެއްގައި، އެމްޑީޕީއަށް ޖެހޭނީ އާންމު ރައްޔިތުންނަށް މި ބަދަލު ގެނައި ސަބަބު ވަރަށް ސާފުކޮށް ކިޔައިދޭށެވެ. އަދި ބަރުލަމާނީ ނިޒާމަކަށް ރާއްޖެ ގެންދިއުމަށް ދިވެހި ރައްޔިތުން ރުހޭކަން ނުވަތަ ނޫންކަންވެސް މިއިންތިޚާބުން ސާފުވެގެންދާނެއެވެ.

އެމްޑީޕީގެ ކުރީގެ ޗެއަރޕާސަން ފައްޔާޒް އިސްމާޢީލް ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީއަށް ނުކުމެވަޑައިގަތުމަށް ނިންމަވާފައިވީ ނަމަވެސް، އޭނާއަށް އޮތް ތާޢީދު ކުޑަވުމާއި، ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމް ފަދަ މަޤްބޫލު ބޭފުޅުންގެ ތާޢީދު ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން، ފަހު ވަގުތު ފައްޔާޒް ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގަތުމަކީ ވަރަށް ގާތް ކަމެކެވެ. އަދި މީގެ ފައިދާ ނަންގަވައި، ރައީސް ނަޝީދު ރިޔާސީ ޓިކެޓް ހޯއްދަވަން މަސައްކަތް ކުރެއްވުމަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން ބަލާއިރު އެންމެ ވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑު އެއް މަންޒަރެވެ. މިފަދައިން ކަންކަން ހިނގައިފިނަމަ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙަށް އަނެއްކާވެސް ބޮޑެތި ލޮޅުންތަކެއް އައިސް، ރައީސް ނަޝީދުގެ ބޮޑުވަޒީރުކަމުގެ ހުވަފެންފުޅު ޙަޤީޤަތަކަށް ވުމުގެ މަގު ފަހިވެގެންދާނެއެވެ.

ލަންކާގައި ދިވެހިންނަށް ބިރުދެއްކި ކަމަށް ބުނާ މައްސަލަ ބަލަން ހައިކޮމިޝަނަށް އަންގައިފިން: މުންދު

ލަންކާގައި ދިރިއުޅޭ ސަރުކާރަށް ފާޑުކިޔާ ދިވެހިންނަށް ބިރުދެއްކި ކަމަށް ބުނާ މައްސަލަ ބަލަން ސްރީލަންކާގައި ހުންނަ ދިވެހި ހައިކޮމިޝަނަށް އަންގާފައިވާނެ ކަމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ އިސްތަރުޖަމާނު މުހައްމަދު ހުސެއިން ޝަރީފު (މުންދު) ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

“އެބަ ބަލަން، ޔެސް އެބަ ބަލަން، އަޅުގަނޑުމެން ހައިކޮމިޝަންގައިވެސް ދަންނަވައިފިން އެކަން ބަލަން،” މުންދު ވިދާޅުވިއެވެ.

މުންދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ މައްސަލައިގެ މަޢުލޫމާތު އޭނާއަށް ލިބެން ފެށީ ރައީސް މުޢިއްޒު ލަންކާގައި ދިރިއުޅޭ ދިވެހިންނާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަށް ބޭއްވި ރަސްމީ ޙަފްލާ ކުރިއަށް ދިޔަ ވަގުތުގައެވެ. އަދި އެ މަޢުލޫމާތު ލިބުމާއެކު، އެތަނުގައި ހުންނެވި ދިވެހި ހައިކޮމިޝަނަރާ ސުވާލުކުރެއްވި ކަމަށާއި، ނަމަވެސް އެފަދަ ކަމެއް ހިނގިކަމަށް ހައިކޮމިޝަނަރު އިންކާރު ކުރެއްވި ކަމަށް މުންދު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

“ވަގުތުން އެތަނުގައި ހައިކޮމިޝަނަރު ހުންނެވި، އެމަނިކުފާނަށް އަޅުގަނޑު ދެންނެވިން މިއީ ކިހިނެއް ހިނގާ ކަމެއްތޯއޭ، ވިދާޅުވި ހަމަ ކަނޑައެޅިގެން ދޮގެކޭ. ތިބޭފުޅުންނަށް އެނގިލައްވާނެ އެބޭފުޅާއަށް ގުޅުއްވާލައްވަން، ގުޅުއްވީމަ ޖަވާބުދާރީވާނެކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން މި ބަލަނީ،” މުންދު ވިދާޅުވިއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ސަރުކާރަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކަށް ރައީސްގެ ބައްދަލުވުމަށް އައުމަށް ހުރަސްއެޅުމަކީ ސަރުކާރުން ނުވަތަ ރައީސް އަންގަވައިގެން ކުރައްވާނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށްވެސް މުންދު ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ އެފަދަ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ކޮށްފައި ނުވާނެ ކަމުގެ ފުރިހަމަ ޔަގީންކަން ދެއްވާ ކަމަށެވެ.

ވަކި ކެންޑިޑޭޓަކަށް ތާއީދުކުރާ ޗެއާޕާސަނަކު ހޮވައިފި ނަމަ، ޕާޓީ ބައިބައިވެ 2028 ގެއްލިދާނެ: މީކާއިލް

ވަކި ކެންޑިޑޭޓަކަށް ތާއީދުކުރާ ޗެއާޕާސަނަކު ހޮވައިފި ނަމަ، 2028 ވަނަ އަހަރު ބާއްވާ ރިޔާސީ އިންތިހާބު އެމްޑީޕީއަށް ނާކާމިޔާބުވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތްކަމަށް އެ ޕާޓީގެ ޗެއާޕާސަންގެ މަގާމަށް ވާދަކުރައްވާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގަލޮޅު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު މީކާއީލް ނަސީމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

މީކާއީލްގެ އިތުރުން ދެން އެމްޑީޕީގެ ޗެއާޕާސަންގެ މަގާމަށް ވާދަކުރައްވަނީ އެ ޕާޓީގެ ޗެއާޕާސަންގެ މަގާމު މީގެކުރިންވެސް އަދާކުރައްވާފައިވާ، ކުރީގެ ރައީސް، ކުރީގެ މަަޖިލިސް ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދެވެ. އެމްޑީޕީގެ ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީގައި އެ ޕާޓީގެ ކުރީގެ ޗެއާޕާސަން ފައްޔާޒް އިސްމާއީލަށް ތާއީދުކުރައްވާކަން ނަޝީދުވަނީ ހާމަކުރައްވައިފައެވެ.

މީކާއީލްގެ “އިތުބާރު” ކެމްޕެއިންގެ ފަރާތުން އެމްޑީޕީގެ މެންބަރުންނަށް ފޮނުއްވި ސިޓީއެއްގައި ވިދާޅުވީ އޭނާގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ ގެއްލިފައިވާ އިތުބާރު އަލުން ހޯދައިދީ، އެމްޑީޕީ އެކަތިގަނޑަކަށް ހަދައި، 2028 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބު ކާމިޔާބުކުރުން ކަމަށެވެ.

“އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި، ވަކި ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓަކަށް ތާއިދުކޮށްގެން ހުރި ކެންޑިޑޭޓަކު އިންތިހާބު ވެއްޖެ ނަމަ، ޕާޓީ އަނެއްކާވެސް ބައިބައިވެ، 2028 ގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބު ގެއްލުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެ ޕާޓީ އަނެއްކާވެސް މަގުމަތިވުމުގެ ބިރު ބޮޑު،” މީކާއިލް ވިދާޅުވިއެވެ.

އެ ސިޓީގައި މީކާއީލް ވަނީ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބާއި 2024 ވަނަ އަހަރުގެ މަޖިލިސް އިންތިހާބުގެ ނަތީޖާއާއެކު މެންބަރުން މާޔޫސްވެފައިވާކަން ގަބޫލުކުރައްވާފައެވެ. އަދި ޕާޓީގެ ލީޑާޝިޕާއި އާންމު މެންބަރުންނާ ދެމެދު އޮންނަންޖެހޭ ގުޅުން ހީނަރުވެ، ބައިބައިވުންތައް އުފެދި، ލީޑަރުން އަމިއްލަ މަސްލަހަތު އިސްކުރާކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން މެންބަރުންގެ ތެރޭގައި އޮތްކަން މީކާއިލް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

އޭގެ ސަބަބުން އެމްޑީޕީއަށް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތް އިހުތިޔާރުކުރަން ދަތިވެ، މެންބަރުންގެ ހިތްވަރަށް ނޭދެވޭ އަސަރު ކޮށްފައިވާކަމަށް މީކާއިލް ވިދާޅުވިއެވެ.

ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބާއި ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓުން އެމްޑީޕީއަށް ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީ ފާހަގަކުރައްވައި މީކާއީލް ވިދާޅުވީ، އެއީ އެމްޑީޕީ އެކަތިގަނޑަކަށްވެއްޖެ ނަމަ، ހާސިލުކުރެވޭނެ ކަންކަން ހާމަވި ކަމެއް ކަމަށެވެ.

ޗެއާޕާސަންކަމަށް އިންތިހާބުވެއްޖެ ނަމަ، ޕާޓީގެ ސަފުތައް ބަދަހިކޮށް، ވަގުތުން 2028 އަށް ތައްޔާރުވާން ފަށާނެކަމަށް މީކާއިލް ވިދާޅުވިއެވެ.

އޭނާގެ ލީޑާޝިޕްގައި 2028 ގެ ކާމިޔާބީއާ ހަމައަށް އެމްޑީޕީ ގެންގޮސްދޭނެކަމުގެ ޔަގީންކަން ދެއްވާކަމަށް މީކާއިލް ވިދާޅުވިއެވެ.

ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އީދުގެ ކުރިން އިންފްލުއެންޒާ ޖެހުމަށް އިލްތިމާސްކޮށްފި

މިދުވަސްވަރު ރޯގާ ގަދައަށް ފެތުރެމުންދާތީ، ކުރިއަށް އޮތް ބޮޑު އީދުގެ ބަންދުގެ ކުރިން، ރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުން އިންފްލުއެންޒާ ވެކްސިން ޖެހުމަށް އެތެރެހަށީގެ ޑޮކްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު އަލީ އިލްތިމާސްކުރައްވައިފިއެވެ.

ޑރ. މުހައްމަދު އަލީގެ ފޭސްބުކްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި އިއްޔެ ވިދާޅުވީ ބަންދުގެ ދެ ހަފުތާ ކުރިން އިންފްލުއެންޒާ ވެކްސިން ޖެހުން މުހިންމު ކަމަށެވެ. އެއީ އެ ވެކްސިންގެ އަސަރު ހަށިގަނޑަށް ކުރާނީ ދެ ހަފުތާ ފަހުން ކަމަށް ވުމުން ކަމަށެވެ.

މިކަމާ ގުޅިގެން ހެލްތް ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ)އިން ބުނީ މި ދުވަސްވަރު ރޯގާޖެހޭ މިންވަރު އިތުރު ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ރޯގާ އާއި މަދިރިން ޖެހޭ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން ހައްޖަށް ނުވަތަ އުމްރާގެ އަޅުކަމަށް ދަތުރުކުރާ ފަރާތްތަކުންވެސް ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ދަތުރުރަށް ފެށުމުގެ ދެ ހަފުތާކުރިން ޕޯލިއޯ، މެނިންޖައިޓިސް އަދި އިންފްލުއެންޒާ ވެކްސިންޖެހުމަށެވެ.

“ވެކްސިން ޖެހުމަށްފަހު ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ބާރު އުފެއްދުމަށް ގާތްގަނޑަކަށް ދެ ހަފުތާ އާންުމުކޮށް ނަގާނެ، އެެހެންކަމުން ފުރުމުގެ ދެ ހަފުތާކުރިން ވެކްސިން ޖެހުން މުހިންމު.” އެޗްޕީއޭއިން ބުންޏެވެ.

ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް:

  • އަބަދުވެސް ސާފު ތާހިރުކޮށް ހުރުމަށާއި އުޅޭ ކޮޓަރި އަދި ފާހަނާ ސާފުކޮށް ބެހެއްޓުން.
  • ހައްޖަށް ނުވަތަ އުމްރާއަށް ގޮސް އުޅުމުގައި ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް މާސްކް އެޅުން
  • ކާން ތައްޔާރުކުރުމުގެ ކުރިން، ކެއުމުގެ ކުރިން އަދި މީހަކަށް ކާންދިނުމުގެ ކުރިން ރަނގަޅަށް އަތްދޮވުން.
  • ފާހަނާ ކުރުމަށްފަހު ރަނގަޅަށް ސައިބޯނިލައިގެން އަތްދޮވުން.
  • ބޭރުގައި އުޅޭ އިރު އަތް ސާފުކުރުމަށް ސެނެޓައިޒާ ފުޅިއެއް ގެންގުޅުން.
  • ފެނާއި ދިޔާތަކެތި ގިނައިން ބޭނުންކުރުން.
  • ފިޒީ ޑްރިންކްސް، އެނާޖީ ޑްރިންކްސް އަދި ގިނައިން ހަކުރު ހިމެނޭ ބުއިންތައް ބޭނުން ނުކުރުން.
  • ބިންގަނޑުގެ ހޫނުން ފައި ރައްކާތެރިކުރުމަށް ރަނގަޅު ފަސޭހަ ފައިވާނެއް ބޭނުން ކުރުން.
  • ބައްޔަކަށް ބޭސް ބޭނުންކުރާނަމަ ވަގުތަށް ބޭސް ބޭނުންކުރުން.
  • ދާއިމީ ބައްޔަކަށް ފަރުވާ ހޯދާނަމަ ވަގުތަށް ބޭސް ބޭނުންކުރުން.
  • ދާއިމީ ބައްޔަކަށް ބޭސް ބޭނުންކުރާނަމަ އާއްމުކޮށް ދައްކައިޑޮކްޓަރުގެ ފަހުގެ ބޭސްސިޓީތަކާއި ރިޕޯޓްތައް ގެންދިއުން.
  • ކޮންމެހެން ބޭނުންޖެހިގެން މެނުވީ ޖަނަވާރުން ވިއްކާތަނަކަށް ނުދިއުން.
  • ރޯ ކިރު ރަނގަޅަށް ކެއްކުމަށްފަހު މެނުވީ ބޭނުން ނުކުރުން.
  • މަހާއި އެއްގަމު މަހުގެ ބާވަތްތައް ބޭނުންކުރުމުގައި ރަނގަޅަށް ރޯފިލުވާފައި ހުރިކަން ކަށަވަރު ކުރުން.

21 ކިލޯގެ ޑްރަގު އަތުލައިގެނެ، ތިން މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފި

މާލެ ސަރަހައްދުގައި ހިންގި މަސްތުވާތަކެތީގެ ބޮޑު އޮޕަރޭޝަނެއްގައި 21 ކިލޯގެ މަސްތުވާތަކެތި އަތުލައިގެނެ، ތިން މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފައިވާކަމަށް ފުލުހުން ބުނެފިއެވެ.

ފުލުހުން މިއަދު ބުނީ މިމަހުގެ ފަސްވަނަ ދުވަހު ހިންގި އޮޕަރޭޝަނަކީ މިމަހުގެ ހަތަރުވަނަ ދުވަހު ރާއްޖެއައި ފުލައިޓަކުން ރާއްޖެ އެތެރެކުރި ހަތް ކިލޯއަށްވުރެ ގިނަ މަސްތުވާތަކެތި މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސާވިސްއިން ހިފަހައްޓައި ފުލުހުންނާ ހަވާލުކުރުމާ ގުޅިގެން، އެ މައްސަލާގައި ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހުން ހޯދުމަށް ޑްރަގް އެންފޯސްމަންޓާއި ކައުންޓާ ނާކޮޓިކްސް އިންޓެލިޖެންސް ގުޅިގެން ހިންގި ކޮންޓްރޯލް ޑެލިވަރީ އޮޕަރޭޝަނެއް ކަމަށެވެ.

ރާއްޖެއަށް މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކޮށް، ގެންގުޅެ، ބޭނުންކޮށް އަދި އެ ތަކެތި ޓްރެފިކްކުރާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލައާ ގުޅިގެން އެ އޮޕަރޭޝަންގައި ހައްޔަރުކޮށްފައި ވަނީ ލ. ކަލައިދޫ / ހިޔާވަހި، އަބްދުﷲ ރާއިފް (27އ)، ބަންގްލަދޭޝްއަށް ނިސްބަތްވާ ދެ މީހުންކަމުގައިވާ އެމް ޑީ ޖޯޝިމް އުއްޑިން (43އ) އަދި މަމުން ދަލި (32އ) ކަމަށް ފުލުހުން ބުންޏެވެ.

އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ހައްޔަރުކުރި މީހުންގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ކޯޓަށް ހާޒިރުކުރުމުން އަބްދުﷲ ރާއިފް ތިން ދުވަހަށް އަދި ބަންގްލަދޭޝް ދެ މީހުން 15 ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމަށް ކޯޓުން އަމުރުކޮށްފައިވާކަމަށް ފުލުހުން ބުންޏެވެ.

އެ އޮޕަރޭޝަންގައި މާލޭގެ ދެ އެޕާޓްމަންޓް ބަލައިފާސްކޮށް، 13 ކިލޯއަށް ވުރެ ގިނަ މަސްތުވާތަކެތި ހޯދައި ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެސްފައިވާކަމަށް ފުލުހުން ބުންޏެވެ.

އަދި ކަސްޓަމުން، ފުލުހުންނާ ހަވާކުކުރި ހަތް ކިލޯއަށް ވުރެ ގިނަ މަސްތުވާތަކެއްޗާއެކު އެ އޮޕަރޭޝަންގައި، ޖުމުލަ 21 ކިލޯއަށްވުރެ ގިނަ މަސްތުވާތަކެތި އަތުލައިގަނެފައިވާކަމަށް ފުލުހުން ބުންޏެވެ.

މި މައްސަލަ ފުލުހުން ގެންދަނީ ތަހުގީގުކުރަމުންނެވެ.

ޑޮލަރު އާމްދަނީ އިތުރުވުމުން ލިމިޓަށް ބަދަލު ގެންނާނަން: ބީއެމްއެލް

ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް)އިން ރުފިޔާ ކާޑްތަކަށް މިހާރު ވެސް ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް 1.33 މިލިއަން ޑޮލަރު ވިއްކަމުން އަންނަ ކަމަށާއި އެ ބޭންކަށް ލިބޭ ޑޮލަރުގެ އާމްދަނީ އިތުރުވުމުން އެ ކާޑުތަކުގެ ލިމިޓަށް އިތުރު ބަދަލުތައް ގެންނާނެ ކަމަށް ބޭންކުން ބުނެފިއެވެ.

ބީއެމްއެލްއިން ރުފިޔާ ކާޑަށް ދެމުންގެންދާ ޑޮލަރު ލިމިޓް މި ފަހުން ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަކޮށްފައިވާތީ އާއްމުންގެ ޝަކުވާ ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. އެގޮތުން، ސަބްސްކްރިޕްޝަންތަކަށާއި އޮންލައިން ވިޔަފާރިތަކަށް ބީއެމްއެލްގެ ރުފިޔާ ކާޑު ގިނަ ފަހަރަށް ބޭނުން ނުކުރެވޭކަމުގެ ޝަކުވާ ބޮޑެވެ.

މި ކަމާ ގުޅިގެން ކަންވާގޮތް ސާފު ކޮށްދެއްވަމުން ބީއެމްއެލްގެ ތަރުޖަމާން މުޙައްމަދު ސައީދު ވިދާޅުވީ, މިފަދަ ބަދަލެއް ގެންނަން ޖެހުނީ މެދު އިރުމަތީގެ މަސްރަހާ ގުޅިގެން ފަތުރުވެރިން ރާއްޖެ އަންނަ އަދަދު ދަށްވެ، ބޭންކަށް ގަންނަން ލިބޭ ބޭރު ފައިސާގެ އަދަދަށްވުރެ ނިސްބަތުން ވަރަށް ބޮޑު އަދަދެއްގެ ޑޮލަރު މިފަދަ މުއާމަލާތްތައް ފުރިހަމަކުރުމަށް ބޭންކުން ވިއްކަން ޖެހިފައިވާތީ ކަމަށެވެ.

“ދިވެހި ރުފިޔާ އެކައުންޓްތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ކާޑުތަކުން ކުރާ މުއާމަލާތްތަކަށް މިހާރު ވެސް ދުވާލަކަށް 1.33 މިލިއަން ޑޮލަރު ބެންކުން ވިއްކަމުން އެބަދޭ. ޑޮލަރު ގަންނަން ލިބުމުގައި ހުރި ދަތިތަކަށް ބަލައި، ރައްޔިތުންގެ ޒަރޫރީ ބޭނުންތަކަށް ބޭނުންވާ ބޭރު ފައިސާ ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ބޭންކުން ގެންގުޅޭ ނިޒާމުތައް އިތުރަށް މިވަނީ ހަރުދަނާކޮށްފައި,” ސައީދު ވިދާޅުވިއެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވީ، ބައެއް ސައިޓްތަކުން ވިޔަފާރި ކުރުމަށް ބޭންކުން ދުވާލަކަށް ވިއްކާ އަދަދު ކޮންމެ ދުވަހަކަށް ކަނޑައެޅޭ ވަކި ބަޖެޓެއްގެ ތެރެއިން މިހާރު ދަނީ ވިއްކަމުން ކަމަށެވެ. އެ ބަޖެޓް ހަމަވުމުން އެ ދުވަހަކު ރާއްޖެއިން އެ ވެބްސައިޓްތަކުން ވިޔަފާރިއެއް ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ނަމަވެސް، އެހެނިހެން ސައިޓްތަކުން ޚިދުމަތް ހޯދުމަށް ބުރުލެއް ނާރާނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.

އެކަމަކު، އެ ވެބްސައިޓްތަކުގެ ތަފުސީލެއް އަދި ނުދެއްވައެވެ.

ސައީދު ވިދާޅުވީ، ލިމިޓް ހަމަވިކަން މިހާރު ބީއެމްއެލް އެޕް މެދުވެރިކޮށް ފޮނުވާ ނޮޓިފިކޭޝަނަކުން ކަސްޓަމަރަށް އަންގަމުންދާ ކަމަށެވެ.

ރުފިޔާ ކާޑުތަކަށް މި ބަދަލު ގެނައި ނަމަވެސް ޑޮލަރު އެކައުންޓްތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ކާޑުތަކުން އެއްވެސް ލިމިޓަކާ ނުލައި މުއާމަލާތްތަކަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ބޭރުގައި ކިޔަވަން ތިބޭ ދަރިވަރުންނަށާއި ދިރިއުޅޭ ފަރާތްތަކުގެ ކާޑުތަކަށް ޚާއްސަކޮށްގެންދޫކޮށްފައިވާ ލިމިޓްތަކަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާންނާނެ ކަމަށެވެ. އަދި، ބޭރުގައި ކިޔަވާ ކުދިންގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގައި ތިބި ބެލެނިވެރިންގެ ކާޑު ބޭނުންކުރާ ދަރިވަރުންނަށް ސްޓޫޑަންޓް ކާޑު ހައްދަން ތިން މަސް ދުވަހުގެ މުހުލަތެއް ދީފައިވާނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.

“މި މުހުލަތުގައި ބެލެނިވެރިންގެ ކާޑު ބޭނުން ކުރެވޭ ގޮތަށް ހަމަޖެއްސޭނެ,” ސައީދު ވިދާޅުވިއެވެ.

ކަސްޓަމަރުން މިފަދަ އީކޮމާސްގެ ގިނަ މުއާމަލާތްތަކެއް ހިންގުމަކީ މި ބޭންކުގެ އާމްދަނީ އިތުރުވާނެ ކަމަށްވީ ނަމަވެސް މި ވަގުތު ބޭރު ފައިސާގެ އާމްދަނީލިބޭ މިންވަރާއި ކަސްޓަމަރުންގެ ބޭނުންތަކަށް ބޭންކުން ޑޮލަރު ވިއްކަންޖެހޭ މިންވަރަށް ބަލައި، ޒަރޫރީ ބޭނުންތަކަށް ބޭރު ފައިސާ އިގުތިސާދުކުރުމަށް މި ފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ބޭންކަށް މަޖުބޫރުވީ ކަމަށް ވެސް ސައީދު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި، ބޭންކަށް ޑޮލަރު ގަންނަން ލިބޭ މިންވަރަށް ބަލައި، ރުފިޔާ ކާޑުން ބޭރު ފައިސާގެ މުއާމަލާތްތައް ކުރެވޭ ގޮތަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ލިމިޓަށް ބަދަލުތައް އެ ބޭންކުން ގެންނަމުންދާނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.

ރައީސް މުޢިއްޒު މިދިޔަ އަހަރު ކުރެއްވި ފަސް ދަތުރުފުޅަކަށް 5.5 މިލިއަން ރުފިޔާ

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުޢިއްޒު މިދިޔަ އަހަރު ކުރެއްވި ފަސް ދަތުރުފުޅަކަށް ހަރަދުވީ ފައިސާގެ އަދަދު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން މިއަދު ހާމަކޮށްފި އެވެ.

އެ ދަތުރުފުޅުތަކުގެ ތަފްސީލު ހާމަކުރެއްވީ މިއަދު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި އޮތް އެ އޮފީހުގެ ތަރުޖަމާން މުހައްމަދު ހުސައިން ޝަރީފްގެ ނޫސްވެރީންގެ ބައްދަލްވުމުގަ އެވެ.

ތަރުޖަމާން ވަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލު މަގު މެލޭޝިޔާއަށް ރައީސް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅާއި ސިންގަޕޫރަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅާއި ޖުލައި މަހު އިނގިރޭސިވިލާތަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅާއި ސެޕްޓެންބަރު މަހު ގަތަރަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅާއި ނޮވެންވަރު މަހު އިނގިރޭސިވިލާތަށް ކުރެއްވި ދަތުުރުފުޅަށް ހަރަދުވީ ފައިސާގެ އަދަދު ހާމަ ކުރައްވާފަ އެވެ.

އެންމެ ބޮޑު ހަރަދެއް ސިންގަޕޫރަަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅަށް

ތަރުޖަމާން ހާމަކުރެއްވި މައުލޫމާތަށް ބަލާއިރު އެންމެ ބޮޑު ހަރަދެއް ހިނގީ ރައީސްގެ ސިންގަޕޫރު ދަތުރުފުޅަށެވެ. އެ ދަތުރުފުޅަށް 2.27 މިލިއަން ރުފިޔާ ވަނީ ހަރަދުވެފަ އެވެ.

ދެން އެންމެ ބޮޑު ހޭދައެއް ހިނގީ އިނގިރޭސިވިލާތަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅަށެވެ. އެ ދަތުރުފުޅަށް 1.57 މިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުވި އެވެ.

2- 2025 ގައި ސިންގަޕޫރަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅަށް ހަރަދުވީ 2.27 މިލިއަން ރުފިޔާ

3- ޖުލައި 2025 ގައި އިނގިރޭސިވިލާތަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅަށް ހަރަދުވީ 1.57 މިލިއަން ރުފިޔާ

އެންމެ ހަރަދުކުޑައީ ރައީސްގެ މެލޭޝިޔާ ދަތުރުފުޅެވެ. އެ ދަތުރުފުޅަށް ހަރަދުވީ 245،170 ރުފިޔާ އެވެ. އެ ދަތުރުފުޅުގެ މައިގަނޑު ހުރިހާ ހަރަދެއް ކުރީ މެލޭޝިޔާ ސަރުކާރުންނެވެ.

ގަތަރަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅަށް ހަރަދުވީ 570،971 ރުފިޔާ އެވެ. އަދި ފަހުން އިނގިރޭސިވިލާތަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުތަކަށް ހަރަދުވީ 870،411 ރުފިޔާ އެވެ.

އީސީން ނިންމީ ހުޅުމާލޭގައި ވޯޓު ފޮށި ނުބަހައްޓަން

އަންނަ މަހުގެ ހަވަނަ ދުވަހު ބާއްވާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ހިތަދޫ އުތުރު ދާއިރާގެ ބައި-އިލެކްޝަންގައި ހުޅުމާލޭގައި އެއްވެސް ވޯޓު ފޮއްޓެއް ނުބަހައްޓާނެ ކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން (އީސީ)ން މިއަދު ބުނެފިއެވެ.

އީސީން އެގޮތަށް ބުނެފައިވަނީ ހުޅުމާލޭގެ އެއްވެސް ސަރަހައްދެއްގައި ވޯޓު ފޮށި ބެހެއްޓުމަށް އީސީން ނިންމާފައި ނުވާތީ އިދިކޮޅު މައި ޕާޓީ އެމްޑީޕީން އެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށް ސިޓީއެއް ފޮނުވާފައިވަނިކޮށެވެ.

އެމްޑީޕީން އީސީއަށް ފޮނުވި ސިޓީގައި ބުނެފައިވަނީ އެންމެ ފަހުން އިއުލާންކުރި ލިސްޓުގައި ހުޅުމާލެ ފުރަތަމަ ފިޔަވައްސާއި ދެވަނަ ފިޔަވަހީގައި ވޯޓު ފޮށި ބެހެއްޓުމަށް ހިމަނާފައެއް ނުވާ ކަމަށެވެ. އަދި، މިދިޔަ އޭޕްރިލް މަހުގެ ހަތަރުވަނަ ދުވަހު ބޭއްވި ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ހިތަދޫ އުތުރު ދާއިރާއަށް ނިސްބަތްވާ 300 އެއްހާ މީހުން ހުޅުމާލޭގައި ވޯޓުލުމަށް ރީ-ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެއެވެ.

އެހެންވެ، ކެންޑިޑޭޓުގެ އިންތިޚާބީ ހައްގަށް އުނިކަން ނާންނާނެ ގޮތެއްގެ މަތިން ހުޅުމާލޭގައި ވޯޓު ފޮއްޓެއް ބަހައްޓައިދިނުމަށް އެ ޕާޓީން ވަނީ އެދިފައެވެ.

މި ކަމާ ގުޅީގެން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން “ހަވާސާ”އަށް ބުނީ، ކުރިއަށް އޮތް ބައި-އިލެކްޝަންތަކާ ގުޅިގެން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލުތަކުގެ ދަށުން، މާލޭގެ މައި ސެންޓަރުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާ މަރުކަޒާއި، އެ ރަށެއް ނުވަތަ އެ ސިޓީއެއްގައި ކަނޑައަޅާ މަރުކަޒުގެ އިތުރުން އެހެން އެއްވެސް ތަނެއްގައި ވޯޓު ފޮށި ނުބަހައްޓާނެ ކަމަށެވެ.

ނަމަވެސް، މާލެ ސަރަހައްދުގެ އަވަށްތަކަށް ވޯޓުލީ އެއްވެސް ފަރާތަކުން އަލުން ރީ-ރެޖިސްޓްރީ ވާން ނުޖެހޭނެކަމުގެ ޔަގީންކަން ވެސް ކޮމިޝަނުން ވަނީ ދީފައެވެ.

“މި ބައި-އިލެކްޝަނާ ގުޅިގެން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލުތަކުގެ ދަށުން، މާލޭގެ މައި ސެންޓަރުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާ މަރުކަޒާއި، އެ ރަށެއް ނުވަތަ އެ ސިޓީއެއްގައި ކަނޑައަޅާ މަރުކަޒުގެ އިތުރުން އެހެން އެއްވެސް ތަނެއްގައި ވޯޓު ފޮށި ނުބަހައްޓާނެ،” އީސީން ބުންޏެވެ.

އީސީން އިތުރަށް ތަފުސީލުކޮށްދިން ގޮތުގައި، މާލޭގައި ހުންނަ ފޮށިތަކަށް އެ ފަރާތްތަކުގެ ނަންތައް މިހާރު ވެސް ވަނީ ލިސްޓު ކުރެވިފައެވެ. އަދި، މާލެ ސަރަހައްދު ފިޔަވައި އެހެން ތަންތަނަށް ވޯޓުލީ މީހުންގެ ނަންތައް ހުންނާނީ އައްޑޫ ސިޓީގައި ހުންނަ އެ ދާއިރާގެ ޑިފޯލްޓް ފޮށީގައި ކަމަށް ވެސް އީސީން ބުންޏެވެ.

ހިތަދޫ އުތުރު ދާއިރާގެ ގޮނޑި ހުސްވީ އެ ދާއިރާގެ މެންބަރުގެ ގޮތުގައި ހުންނެވި ޕީއެންސީގެ މުހައްމަދު ސިނާނުގެ މައްޗަށް ސާބިތު ދަރަންޏެއް އޮތް މައްސަލައެއްގައި، އޭނާގެ ގޮނޑި ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން މިދިޔަ އޭޕްރީލް 12 ގައި ހުކުމްކުރުމާ ގުޅިގެންނެވެ. މިއީ އިސްލާމިކް ބޭންކުން ނަގާފައިވާ 3.8 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯނަކާ ގުޅިގެން ހުށަހެޅުނު މައްސަލައެކެވެ.

ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަސް ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާގުން ކުރި މި ހުކުމަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރެއްގެ ގޮނޑި ގެއްލިގެން އެ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުނު ފުރަތަމަ މައްސަލައެވެ. ކޯޓުގެ ހުކުމުގައިވާ ގޮތުން ސިނާނުގެ މައްޗަށް ދަރަންޏެއް ސާބިތުވެފައިވާއިރު، އޭނާ ގެންދެވީ ގަވައިދުން ފައިސާ ދައްކަމުންނެއް ނޫނެވެ.

އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވަނީ ހިތަދޫ އުތުރު ދާއިރާގެ ބައި-އިލެކްޝަން އޮންނާނީ އަންނަ ޖޫން މަހުގެ ހަވަނަ ދުވަހު ކަމަށް އިއުލާންކޮށްފައެވެ. އީސީން ދަނީ މި އިންތިޚާބަށް ވާންޖެހޭ އެންމެހާ ތައްޔާރީތައް ވަމުންނެވެ.

އެ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވަނީ ޕީއެންސީގެ ޓިކެޓުގައި ހިތަދޫ މޫލެކެޑެ ދާއިރާގެ މިހާރުގެ ކައުންސިލަރު އަޙްމަދު ސަޢީދު (ސޮޑާ)އާއި، އިދިކޮޅު އެމްޑީޕީގެ ޓިކެޓުގައި އައްޑޫގެ ކުރީގެ މޭޔަރު ޢަބްދުالله ޞާދިޤް (ސޯބެ)އެވެ.

ރާއްޖެއާއި އެމެރިކާ ދިފާޢީ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށް މަޝްވަރާކޮށްފި

ފޮރިން ސެކްރެޓަރީ ފާޠިމަތު އިނާޔާ، އެމެރިކާއިން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ ސީނިއާ ޑިފެންސް އޮފިޝަލް އަދި ޑިފެންސް އެޓާޗޭ ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް މެތިއު އޭ. ހައުސްއާ ބައްދަލުކުރައްވައިފިއެވެ.

އިއްޔެ ބޭއްވެވި މި ބައްދަލުކުރެއްވުމާ ގުޅޭގޮތުން ފޮރިން މިނިސްޓްރީން އެކްސްގައި ކުރި ޕޯސްޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ދެ ބޭފުޅުންގެ މަޝްވަރާތައް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އަމާޒުކުރެއްވީ ދިވެހިރާއްޖެއާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު އޮންނަ ދިފާޢީ އަދި ސަލާމަތީ ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހިކުރުމަށާއި، ކަނޑުމަތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމުގައި ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމުގެ މައްޗަށް ކަމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން ދެ ގައުމުގެ މަސްލަހަތު ހިމެނޭ އެހެނިހެން ދާއިރާތަކުން ގުޅުން ބަދަހިކުރުމާ ގުޅޭގޮތުންވެސް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މަޝްވަރާކުރެއްވި ކަމަށް އެ މިނިސްޓްރީން ހާމަކޮށްފައިވެއެވެ.

މި ބައްދަލުވުމަކީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ސިޔާސީ ގުޅުން ގާއިމުކުރިތާ 60 އަހަރު ފުރޭ މުނާސަބަތާ ދިމާކޮށް ބޭއްވުނު މުހިންމު ބައްދަލުވުމެކެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެއާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު އޮންނަ ދިފާޢީ ގުޅުން ފަހަކަށް އައިސް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަދަހިވެފައެވެ. އެގޮތުން 2020 ވަނަ އަހަރު ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ސޮއިކުރެވުނު ދިފާޢީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، އެމެރިކާއިން އަންނަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދު ބެލެހެއްޓުމުގެ ގާބިލުކަން އިތުރުކުރުމަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ.

މީގެ ތެރޭގައި މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ފޯސް (އެމްއެންޑީއެފް) އަށް ބޭނުންވާ އުޅަނދުފަހަރު ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، ގުޅިގެން އަސްކަރީ ތަމްރީނުތައް ހިންގުން ހިމެނެއެވެ.

މި އަހަރުގެ ކުރީކޮޅުވެސް އެމްއެންޑީއެފް އާއި އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާ ގުޅިގެން “އެކްސަސައިޒް ފްލޭޝް މެޓަލް” ގެ ނަމުގައި ޚާއްސަ ތަމްރީނުތަކެއް ވަނީ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. އަދި މިދިޔަ މާރިޗު މަހު އެމެރިކާގެ ސްޕެޝަލް އެންވޯއީ ސާޖިއޯ ގޯ ވަނީ ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވައި، ކަނޑުމަތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހި ސަރުކާރުގެ އިސް އޮފިޝަލުންނާ މަޝްވަރާކުރައްވާފައެވެ.

މި މަސައްކަތްތަކުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ ރާއްޖޭގެ ބޮޑު އިގުތިސާދީ ސަރަޙައްދުގައި ހިނގާ ޣައިރު ގާނޫނީ މަސްވެރިކަމާއި އެހެނިހެން ކުށްތައް ހުއްޓުވުމެވެ.

ރާއްޖޭގެ ދިފާޢީ ބާރު ވަރުގަދަކުރުމަކީ މި ސަރުކާރުން ޚާއްސަ އިސްކަމެއް ދީގެން ކުރިއަށްގެންދާ މަސައްކަތެކެވެ.

‏ވަގުތާ ޙާލަތައް ބަލާފައި ވައުދުތަކަށް ވެސް ބަދަލު ގެންނާނެ: ތަރުޖަމާނު

އެ އިރެއްގައި އޮންނަ ޙާލަތަކާއި ވަގުތަކާއި ގުޅިގެން ބައެއް ވަޢުދުތަކަށް ބަދަލު އަންނާނެ ކަމަށާ، މިހާރުވެސް އެގޮތުގެ މަތީން ބައެއް ވަޢުދުތަކަށް ބަދަލު ގެނެވިފައިވާ ކަމަށް އިސް ތަރުޖަމާނު މުޙައްމަދު ހުސައިން ޝަރީފް، މުންދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

މިއަދު ބޭއްވި ޕްރެސާ ވިތް ސްޕޮކްސް ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި މުންދު ވިދާޅުވީ، ރައީސް ޑރ މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ރިޔާސީ ވަޢުދުފުޅުތައް ޕަބްލިޝްކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ވަޢުދުފުޅުތަކަކީ ރައީސް މުޢިއްޒު ސަރުކާރާ ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވުމުގެ ކުރިން ވެވަޑައިގެންފައިވާ ވަޢުދުފުޅުތަކެއްކަންވެސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

އަދި ސަރުކާރުގެ ސިޔާސީ މުވައްޒަފުންގެ އަމާޒު 700 އަށްވުރެ ގިނަ ނުކުރެއްވުމަކީ ރައީސްގެ އަމާޒުކަމަށް ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވުމުގެ ކުރިން، އިންތިޤާލީ މަރުހަލާގައި ހާމަކޮށްފައިވާނެ ކަމަށާ، ނަމަވެސް ހަވާލުވުމަށްފަހު ބައެއް ކަންކަން ރިވައިސް ކުރެވިފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ވަޢުދަކަށް މިވަނީ އަޅުގަނޑުމެން ސަރުކާރަށް އައިސްފައި، ސިޗުއޭޝަންއަށް ބަލާފައި.. އަނެއްކާ ބައެއް ވަޢުދުތައް ހުންނާނެ އަޅުގަނޑުމެން ރިވައިސްވެސް ކޮށްފައި ބޭސްޑް އޮން ސިޗުއޭޝަން. އެމްބިޝަސްވެސް ކޮށްފައި ހުންނާނެ ބައެއްކަންކަން. 700 އަކީ އޭރުގައި ނެރުނު ފިގާއެކޭ. ވަޢުދުތަކުގެ ގޮތުގައި ހުރިހާ ވަޢުދެއް ހުންނާނެ ލިސްޓްކުރެވިފައި.

އިސް ތަރުޖަމާނު މުޙައްމަދު ހުސައިން ޝަރީފް،

މީގެ އިތުރުން ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވުމުގެ ފަހުންވެސް ރިޔާސީ ބަޔާންތަކުގައިވެސް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަޢުދުތައް ވެވަޑައިގެންފައިވާ ކަމަށާ އެފަދަ ކަންކަމަކީ ޙާލަތާ ގުޅިގެންބަދަލު އައިސްދާނެ ކަންކަން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

މީގެ އިތުރުން ތަރުޖަމާނު ވަނީ ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކުގެ ޚަރަދު ކުޑަކުރުމަށް، ކުންފުނިތަކުގެ މުވައްޒަފުންގެ އަދަދު ތިން ބައިކުޅަ އެއްބައި މަދުކުރުމަށްވެސް މިހާރު އަންގަވާފައިވާ ކަމަށާ، އެ މަސައްކަތް މިހާރު ފެށިފައިވާ ކަމަށެވެ.

އޭޑީއެޗްޑީ ބޭސް މަނާ ލިސްޓުން އުނިކުރަން ކޮމިޓީން ފާސްކޮށްފި

އެޓެންޝަން ޑެފިސިޓް ހައިޕައެކްޓިވިޓީ ޑިސްއޯޑާ (އޭޑީއެޗްޑީ) ހުންނަ ކުދިންނަށް ދޭ އެންމެ އަސާސީ ބޭސް ކަމަށްވާ “މިތައިލްފެނިޑޭޓް” ރާއްޖެ އެތެރެކުރުން މަނާކޮށްފައި އޮތް އޮތުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ސަލާމަތީ ހިދުމަތްތަކާ ބެހޭ ކޮމިޓީ (241 ކޮމިޓީ) އިން އިއްޔެ ފާސްކޮށްފިއެވެ.

މި މައްސަލައަކީ ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ މެމްބަރު މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް (ކުޑޫ) ހުށަހެޅުއްވި މައްސަލައެކެވެ.

މިކަމާ ގުޅިގެން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު މަޖިލީހަށް ފޮނުއްވި ސިޓީފުޅެއްގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ނޭޝަނަލް ޑްރަގް ކޮންޓްރޯލް ކައުންސިލުން ދީފައިވާ ލަފައާ އެއްގޮތަށް، ރާއްޖޭގައި މަނާކޮށްފައިވާ ބޭސްތަކުގެ ލިސްޓުން “މިތައިލްފެނިޑޭޓް” އުނިކުރުމަށް މިދިޔަ މަހު ކެބިނެޓުން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.

މަސްތުވާތަކެއްޗާ ބެހޭ ގާނޫނުގެ ދަށުން މި ލިސްޓަށް ބަދަލު ގެނައުމުގެ ކުރިން މަޖިލީހުގެ ރުހުން ބޭނުންވާތީ، އެކަމުގައި ގޮތެއް ނިންމަވައިދެއްވުމަށް ރައީސް ވަނީ އެދިވަޑައިގެންފައެވެ.

މިތައިލްފެނިޑޭޓް ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުން މިހާތަނަށް ހުރަސްއެޅިފައި އޮތީ، މަސްތުވާތަކެއްޗާ ބެހޭ ގާނޫނުގެ ޖަދުވަލު އެކެއްގައި އެއީ މަނާ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ހިމަނާފައި އޮތުމުންނެވެ.

މި ބޭހަކީ އޭޑީއެޗްޑީގެ ފަސްޓްލައިން ޓްރީޓްމަންޓެއް ނަމަވެސް، ގާނޫނީ ހުރަސްތަކާ ހުރެ އެ ބޭސް ރާއްޖެއިން ލިބޭކަށް ނުހުރެއެވެ. މޯލްޑިވްސް ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އޮތޯރިޓީ (އެމްއެފްޑީއޭ) އިން ވެސް މީގެ ކުރިން ވަނީ މި ބޭސް ޖަދުވަލު އެކަކުން އުނިކޮށް، ބޭހުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވޭ ތަކެތި ހިމޭނޭ ޖަދުވަލު ދެއަކަށް ބަދަލުކޮށްދިނުމަށް އެދިފައެވެ.

މި ބަދަލާއެކު، ރާއްޖޭގައި އޭޑީއެޗްޑީއަށް ފަރުވާ ހޯދާ ކުދިންނަށް ބޭރު ގައުމުތަކުން ބޭސް ގެނައުމުގެ ބަދަލުގައި، ރާއްޖޭގެ ބޭސްފިހާރަތަކުންނާއި ހޮސްޕިޓަލްތަކުން ފަސޭހަކަމާއެކު ބޭސް ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެހިގެންދާނެއެވެ.