Author: މަރިޔަމް ނާޖިލާ އިމްރާން

ސަރުކާރުން މަސްވެރިކަމުގެ ގާނޫނަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އިސްލާހުތައް ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ ވީހާ ވެސް ގިނަ ގޮތްގޮތުން މަސްވެރިންނަށް އުނދަގޫ ކުރެވޭނެ ގޮތަށް ކަމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ހިތަދޫ ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު އަދި އެމްޑީޕީ ޕާލިމެންޓްރީ ގްރޫޕްގެ ލީޑަރު އިބްރާހިމް ނާޒިލް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ތިނަދޫ ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު އަލްސަން އަހްމަދު ހުށަހެޅުއްވި މި ބިލުގެ އިބްތިދާއީ ބަހުސްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ނާޒިލް ވިދާޅުވީ ބިލުގެ 25 މާއްދާއަށް އިސްލާހު ގެނެސްފައިވާއިރު 19 މާއްދާއަށް ވުރެ ގިނަ އިސްލާހުތަކަކީ މަސްވެރިންގެ އަތުން ފީ ނެގުމާއި، މަސްވެރިކަން ނުކުރެވޭ ސަރަހައްދުތަކާއި، ބޮޑެތި ޖޫރިމަނާތަކާ ގުޅޭ އިސްލާހުތައް ކަމަށެވެ. އެގޮތުން 2 މިލިއަން ރުފިޔާއާ ހަމައަށް ޖޫރިމަނާ އަރައިގެންދާނެ ކަމަށް ބިލުގައިވާ ކަމަށް ނާޒިލް ވިދާޅުވިއެވެ.

“މަސްވެރިން ކޯޓަށް ގެންދާނެ ވާހަކައާ މަސްވެރިންނަށް އަދަބު ދޭނެ ވާހަކައާ މަސްވެރި އުޅަނދުތައް ބަނދަރު ކުރީމަ އެ އުޅަނދުތަކުން ފީ ނެގޭނެ ވާހަކައާ މަސްވެރިންނަށް ވީހާ ވެސް ގިނަ ގޮތްގޮތުން އުނދަގޫ ކުރެވޭނެ ގޮތަށް މުޅި ބިލު ފަރުމާ ކުރެވިފައިވަނީ” ކަމަށް ނާޒިލް ވިދާޅުވިއެވެ. ސަރުކާރުގެ މެންބަރުން ބިލާ ގުޅޭ ގޮތުން ދެއްކެވީ ބިލެތާ ފޯކައި ފެންބިލާ ކަރަންޓު ބިލުގެ ވާހަކަ ކަމަށާއި، ބިލުގައި ހުރި މާއްދާއަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް މަސްވެރިންނަށް ވާ ފައިދާގެ ވާހަކައެއް ދައްކަވާފައި ނުވާ ކަމަށް ވެސް ނާޒިލް ވިދާޅުވިއެވެ.

ނާޒިލް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ މި އިސްލާހުން މަސްވެރިއަކަށް ފައިދާ ކުރާނެ ބިލެއް ހުށަހެޅުއްވި ނަމަ ތައުރީފް ވެސް ކުރައްވީސް ކަމަށާއި، ނަމަވެސް މިއީ މަސްވެރިއަކަށް ނުވަތަ މަސްވެރި އާއިލާއަކަށް ވެސް ފައިދާ ވާނެ ބިލެއް ނޫން ކަމަށެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ދިފާޢީ ބާރުގެ ފަހުރުވެރި ސިފައިންގެ ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ދިދަ ނެގުމުގެ ހާއްސަ ރަސްމިއްޔާތު ބާއްވައިފިއެވެ.

ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރި 11 ކިލޯ އަށްވުރެ ގިނަ މަސްތުވާތަކެއްޗާ އެކު ހައްޔަރުކުރި ދެ މީހުންގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު 30 ދުވަހަށް އިތުރުކޮށްފިއެވެ.

ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުން 11.9 ކިލޯއަށްވުރެ ގިނަ މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރި މައްސަލައިގައި ހައްޔަރުކޮށްފައި ވަނީ އިންޑިއާ ދެ މީހުން ކަމަށްވާ، ޔުތިޝް ރާޖް ރާޖަން، (27އ) އާއި އީޝްވަރުމުރިތީ ޝަންމުގަމް، (24އ) އެވެ.

ފުލުހުން ބުނީ މިދިޔަ މާޗް މަހުގެ ތެރޭގައި އެ މީހުން ހައްޔަރު ކުރީ ރާއްޖެ އައި އިރު ގެނައި ޑްރަގާ އެކު ކަމަށެވެ.

އެ މީހުން ފުލުހުންނާ ހަވާލުކުރީ މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސާވިސްއިން ކަމަށް ވެސް ފުލުހުން ބުންޏެވެ.

އެ ދެ މީހުންގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރު ކުރުމަށް އިއްޔެ ކުރިމިނަލް ކޯޓަށް ހާޒިރު ކުރުމުން 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ބަންދު ކުރުމަށް ވަނީ އަމުރުކޮށްފައެވެ.

ކަސްޓަސްއިން އިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ރާއްޖެއަށް އެތެރެ ކުރަން އުޅެނިކޮށް އަތުލައިގަތީ 5،370 ގްރާމުގެ ކެނަބިސް ފަތާއި 6،590 ގްރާމުގެ ހަޝިޝް އޮއިލްއެވެ. އެ ތަކެތީގެ އަގު 9.6 މިލިއަން ރުފިޔާ އަށް ވުރެ މަތިވާނެ ކަމަށް ކަސްޓަމްސް އިން ބުންޏެވެ.

ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) އަށް 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓަރުގައި ޓެކުހަށް ކެނޑުމަށްފަހު ސާފު ފައިދާގެ ގޮތުގައި 631 މިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިއްޖެއެވެ.

ބީއެމްއެލުން ނެރުނު ނޫސް ބަޔާނުގައިވާ ގޮތުން މިއީ ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުގެ އެ މުއްދަތާ އަޅައިބަލާއިރު 27 އިންސައްތައިގެ ކުރިއެރުމެކެވެ. ހިންގުމުގެ ފައިދާގެ ގޮތުގައި 879 މިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވާ އިރު، ބޭންކުގެ ޖުމްލަ އާމްދަނީ ވަނީ 1.24 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އިތުރުވެފައެވެ. އެ ބޭންކުން ބުނީ އާމްދަނީ އިތުރުވީ ލޯނާއި ފައިނޭންސިންގެ ފައިދާއިން ލިބުނު 796 މިލިއަން ރުފިޔާއާއި، ފީ އާއި ކޮމިޝަނުން ލިބުނު 332 މިލިއަން ރުފިޔާއާ ގުޅިގެން ކަމަށެވެ. އާމްދަނީއާ އަޅައިބަލާއިރު ހަރަދު ހުރި މިންވަރު ދައްކައިދޭ ކޮސްޓް-ޓު-އިންކަމް ރޭޝިއޯ ވަނީ ކުރީ އަހަރުގެ 25 އިންސައްތައިން 24 އިންސައްތައަށް ރަނގަޅުކުރެވިފައެވެ.

ބީއެމްއެލުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ފުރަތަމަ ކުއާޓަރު ނިމުނުއިރު ބޭންކުގެ ޖުމުލަ އެސެޓް ވަނީ 60.6 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރައިފައެވެ. މިއީ ބޭންކުގެ ތާރީހުގައި ޖުމުލަ އެސެޓް 60 ބިލިއަނަށްވުރެ މައްޗަށް އެރި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ކަސްޓަމަރުންގެ ޑިޕޮސިޓް 40.7 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އިތުރުވެފައިވާ އިރު، ލޯނުގެ ޖުމުލަ އަދަދު ވަނީ 27.6 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އިތުރުވެފައެވެ. އެ ބޭންކުން ބުނީ ފުރަތަމަ ކުއާޓަރުގައި މުޅިން އަލަށް 4.6 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯނު ދޫކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، އޭޕްރީލް މަހުގެ ފުރަތަމަ 15 ދުވަހު ދޫކުރި 488 މިލިއަން ރުފިޔާއާއެކު މި އަހަރު ދޫކުރި އާ ލޯނުގެ އަދަދު ފަސް ބިލިއަން ރުފިޔާއަށްވުރެ މައްޗަށް އަރާފައިވާ ކަމަށެވެ.

ބޭރު ފައިސާގެ ދާއިރާއަށް ބަލާއިރު، ފުރަތަމަ ކުއާޓަރުގައި ވިޔަފާރިތަކަށާއި އާންމު ފަރުދުންނަށް 226 މިލިއަން ޑޮލަރަށްވުރެ ގިނައިން ވިއްކާފައިވާ ކަމަށް ބީއެމްއެލުން ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތަކާ ގުޅިގެން ފެބްރުއަރީ 28 އިން ފެށިގެން ފަތުރުވެރިންގެ ބުކިންތައް ކެންސަލްވެ، ކާޑުގެ މުއާމަލާތްތަކުން ބޭރުން އަންނަ ފައިސާ ގާތްގަނޑަކަށް ތިންބައިކުޅައެއްބައި ދަށްވެފައިވާ ކަމަށާއި، ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފޮނުވާ ފައިސާ ދެގުނަ އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށް ވެސް އެ ބޭންކުން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

ބީއެމްއެލުން އިތުރަށް ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، އޭޕްރީލް މަހު ތ. ވިލުފުށި، އއ. ތޮއްޑޫ، ހދ. ހަނިމާދޫ، ލ. ހިތަދޫ، ސ. ހުޅުދޫ އަދި ކުޅުދުއްފުށީ ސިޓީގައި އައު ބްރާންޗުތައް ހުޅުވައި، ރާއްޖޭގެ 70 ރަށެއްގައި 90 އޭޓީއެމް ވަނީ ބަހައްޓައިފައެވެ. އެ ހިދުމަތްތައް އިފްތިތާހުކޮށްދެއްވީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ޝަރަފުވެރިކޮށްދެއްވި ރަސްމިއްޔާތެއްގައެވެ. އެ ބަދަލުތަކާއެކު ބޭންކުގެ ވިއުގައިގައި މިހާރު 253 ދިވެހި ރުފިޔާ އޭޓީއެމް އަދި 86 ޔޫއެސް ޑޮލަރު އޭޓީއެމް ހިމެނެއެވެ. އަދި ބޭންކުގެ މާކެޓް ކެޕިޓަލައިޒޭޝަން ވަނީ ބޯނަސް ހިއްސާ ދޫކުރުމާއި ހިއްސާ ބައިކުރުމާ ގުޅިގެން 3.6 ބިލިއަން ރުފިޔާއިން 28.2 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އުފުލިފައެވެ.

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މަންޒަރު ދައްކުވައިދޭ ފޮޓޯއާއި ވީޑިއޯ ކްރިޕްޓޯކަރަންސީ މެދުވެރިކޮށް ވިއްކާކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ދިވެއްސަކު ހައްޔަރުކޮށްފިއެވެ.

ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޖުޑީޝަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (ޑީޖޭއޭ)ގެ ޗީފް ޖުޑީޝަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޓަރުކަމުގެ މަގާމުގައި ހުންނެވި އަމްޖަދު މުސްތަފާ، އެ މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވައިފިއެެވެ.

މި އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓާ ނިމުނުއިރު ދައުލަތުގެ ރަސްމީ ރިޒާވްއަށް %68.2 ކުރިއެރުމެއް އައިސްފައިވާކަން މަރުކަޒީ ބޭންކު، މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައިފިއެވެ.

މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެމްއޭ) ގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު،ފުރަތަމަ ކުއާޓާ ނިމުނުއިރު ދައުލަތުގެ ރަސްމީ ރިޒާވްގައި 1.3 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހުރިއިރު، ބޭނުންކުރެވޭ ރިޒާވްގެ ގޮތުގައި 400 މިލިއަނަަށްވުރެ ގިނަ ޑޮލަރު ހުއްޓެވެ.

އެމްއެމްއޭއިން ޢާންމުކޮށްފައިވާ ދައުލަތުގެ ރަސްމީ ރިޒާވްގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު މިދިޔަ މާރިޗު މަހުގެ ނިޔަލަށް ރަސްމީ ރިޒާވްގައި 1.3 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހުރިއިރު، ފެބްރުއަރީ މަހު ރަސްމީ ރިޒާވްގައި ހުރީ 1.2 ބިލިއަންް ޑޮލަރެވެ. ހަމަ އެއާއެކު، މިދިޔަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހުގައި ރަސްމީ ރިޒާވްގައި ހުރީ 791 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ.  އެހެންކަމުން، މިދިޔަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓާގެ ނިޔަލަށް ރިޒާވްގައި ފައިސާ ހުރި މިންވަރަށްވުރެ މި އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓާގައި ރިޒާވްގައި ފައިސާ ހުރި މިންވަރު %68.2 ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ރަސްމީ ރިޒާވްގެ އިތުރަށް އެމްއެމްއޭއިން ބޭންކުތަކުގައި ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަށް ޑިޕޮސިޓުކޮށް ރައްކާކޮށްފައި ހުރި ބޭރު ފައިސާގެ ޢަދަދު މާރިޗު މަހުގެ ނިޔަލަށް 81 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރާއިރު، ޖުމްލަ ރިޒާވް 1.4 ބިލއިަން ޑޮލަރަށް އަރާނެއެވެ.  އަދު މި މުއްދަތުގައި ކުރު މުއްދަތުގެ މާލީ އިލްތިޒާމުތަކުގެ ގޮތުގައި 1 ބިލިއަނެއްހައި ޑޮލަރު ހުރިއިރު، ރިޒާވް ފައިސާގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަށް ހުރި އަދަދު ހިސާބުކުރަނީ ރަސްމީ ރިޒާވްއާއި އެހެނިހެން ބޭރު ފައިސާގެ އެސެޓުތައް އެއްކޮށްލައިގެން ޖުމްލަ ރިޒާވްގެ ގޮތުގައި ހިސާބުކުރެވޭ އަދަދުން ކުރު މުއްދަތުގެ މާލީ އިލްތިޒާމުތައް އުނިކޮށްގެންކަމަށް އެމްއެމްއޭ އިން މަޢުލޫމާތުދެއެވެ.

ރައީސް ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު 2023 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވިއިރު ރިޒާވްގައި 509 މިލިއަން ޑޮލަރު ހުރިއިރު، ދެ އަހަރާއި ބައިގެ ތެރޭގައި ރަސްމީ ރިޒާވްގައި ފައިސާ ހުރި މިންވަރު %161 ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.

މިދިޔަ ހަފުތާގައި ސްކޭމްތަކަށް ފަސް ލައްކައެއްހާ ރުފިޔާ ގެއްލިފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރެއިން ހޯދުނީ ދެ ލައްކަ ރުފިޔާ ކަމަށް ފުލުހުންގެ ތަފާސްހިސާބުން ދައްކައިފިއެވެ.