Author: މަރިޔަމް ނާޖިލާ އިމްރާން

ޗުއްޓީ ދުވަސްވަރު ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަށް އެޗްޕީއޭއިން އިލްތިމާސްކޮށްފިއެވެ.

އެޗްޕީއޭއިން ނެރުނު ނޫސް ބަޔާނެއްގައި ވަނީ މިދުވަސްވަރު ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ޑެންގީ، އަރިދަފުސް ރޯގާ/އިންފްލުއެންޒާ އާއްމުކޮށް ފެންނަ މިންވަރަށް ވުރެ އިތުރުވާ ކަމަށް އެއެޖެންސީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ކަމަށެވެ. މާލެ ސަރަޙައްދުން ހިމަބިހީގެ ކޭސްތަކެއް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާތީ، މިފަދަ ބަލިތައް ފެތުރުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަކުރުމަށް ރައްކާތެރިވުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން މުހިއްމުކަމަށް އެޗްޕީއޭއިން ބުންޏެވެ.

ކުރިއަށް އޮތީ އީދު ބަންދު ދުވަސްވަރު ކަމުން ރާއްޖޭން ބޭރަށާއި ރަށްރަށަށް ކުރާ ދަތުރުކުރުތައް އިތުރުވުމާއި ގޭގެއަށް ޒިޔާތަރަތް ކުރުމާއި، މީހުން އެއްވެ އުޅޭ ތަންތަނަށް ދިއުން އިތުރު ވެގެން ދާނެތީ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ސަމާލުކަން ދެއްވުމަށް އެޗްޕީއޭއީން ވަނީ އިލްތިމާސްކުރައްވާފައެވެ. އެހެންކަމުން ދަތުރުފަތުކުރުކުރާ ފަރާތްތަކުން ސަމާލުކަންދޭންވީ ކަންކަން އެ އޭޖެންސީން ވަނީ ބުނެފައެވެ.

ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ސަމާލުކަންދޭންވީ ކަންކަން

• ހުންއައިސް، ނުވަތަ ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ބައްޔެއްގެ އަލާމާތެއް ފެންނަނަމަ، ގޭގައި މަޑުކުރުން، އާންމު އެއްވުންތަކާއި ހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިނުވުން.
• ބަލިޖެހިގެން ހާލަތުގޯސް ވާނަމަ އަވަހަށް ޞިއްޙީ ފަރުވާ ހޯދުން.
• ޞިއްޙީ ފަރުވާ ހޯދަން ދާއިރު މާސްކް އަޅައިގެން ދިއުން އަދި އާއްމު ދަތުރުފަތުރުގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންނުކުރުން.
• ހިމަބިހީ އަށް ޝައްކުވެގެން ޓެސްޓް ހަދައިފިނަމަ ނަތީޖާ ލިބެންދެން އެކަހެރިވެގެން ހުރުން.
• އެއާޕޯޓް ޓާމިނަލް، ފެރީ ލައުންޖް، އަދި އާންމު ދަތުރުފަތުރު ކުރާ އުޅަނދުފަހަރު ފަދަ މީހުން ގިނަ، ބަންދު ތަންތަނުގައި އަނގައާ ނޭފަތް ރަނގަޅަށް ނިވާވާނެ ހެން މާސްކުއެޅުން.
• ސައިބޯނި ލައިގެން ރަނގަޅަށް އަތޮ ދޮވުން ނުވަތަ ސެނިޓައިޒްކުރުން.
• ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށާއި ބަލީގައި ބޮޑުވަރު ވިޔަ ނުދިނުމަށް ވެކްސިނުން ރައްކާތެރިވެވޭ ބަލިތަކަށް ވެކްސިންގެ ޑޯޒްތައް ފުރިހަމަކުރުން.

މަދިރީގެ ޒަރިއާއިން ޖެހޭ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް:

• މަދިރިހެފުމުން ރައްކާތެރިވުމަށް DEET، IR3535 ނުވަތަ Icaridin އެކުލެވޭ މަދިރި ލޯޝަން/ސްޕްރޭ ބޭނުންކުރުން
• ހަށިގަނޑު ބޮޑަށް ނިވާވާގޮތައް ހެދުންއެޅުން
• މަދިރިގެ ބޭނުންކުރުން
• ދޮރުތަކާއި ކުޑަދޮރުތަކުގައި މަދިރިއަށް ނުވަދެވޭނެހެން ދާ ޖެހުން
• ގެއާ ގޯތިތެރެއިން މަދިރި އުފެދި އާލާވާ ތަންތަން ނައްތާލުން

ދިވެހިރާއްޖޭގެ މުއްސަނދި ސަގާފަތާއި އާދަކާދަތައް ބައިނަލްއަގުވާމީ ދުނިޔެއަށް ދައްކާލުމުގެ ގޮތުން، މި އަހަރުގެ ޢީދު ފާހަގަކުރަން ވިޒިޓް މޯލްޑިވްސް ކޯޕަރޭޝަން (ވީއެމްސީ)އިން ރ. މީދޫގައި ޚާއްސަ ކެމްޕޭނެއް ފަށަން ނިންމައިފިއެވެ.

އިދިކޮޅު އެމްޑީޕީގެ މުޒާހަރާއެއް ތެރެއިން ހައްޔަރުކުރުމަށް ފަހު، ބަންދުގައި 10 ދުވަހު ބަހައްޓާފައި ސޯޝަލް މީޑިއާ އެކްޓިވިސްޓް ޝަމްޢޫން ޖަލީލް (ލޫކަސް) މިއަދު ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިއެވެ.

މިދިޔަ އޭޕްރީލް މަސް ނިމުނު އިރު ދައުލަތުގެ ރިޒާވްގައި ހުރި މިންވަރު 46 ޕަސެންޓަށް ދަށަށް ހިނގައްޖެއެވެ.

މައުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ހައްގުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން، އިސްތިސްނާ ހާލަތްތައް ފިޔަވައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ހުރިހާ އާރްޓީއައި ފޯމުތަކަށް މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ޖަވާބުދީ ނިންމާފައިވާ ކަމަށް ސަރުކާރުގެ އިސް ތަރުޖަމާނު މުހައްމަދު ހުސައިން ޝަރީފް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

ސަރުކާރުގެ ތަރުޖަމާނު މިކަން ހާމަކުރެއްވީ “ޕްރެސާ ވިތު ދަ ސްޕޮކްސް” ސިލްސިލާގެ ދަށުން މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައެވެ. މައުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ހައްގާ ގުޅޭގޮތުން ނޫސްވެރިއަކު ކުރެއްވި ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ތަރުޖަމާނު ވިދާޅުވީ، ގާނޫނުގައި އިސްތިސްނާ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ދާއިރާތަކުން މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ފޯމުތައް ފިޔަވައި، އެހެން ހުރިހާ ފޯމުތަކަކަށް މިހާރު ޖަވާބުދެވިފައިވާ ކަމަށެވެ.

ތަރުޖަމާނު އިތުރަށް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ސަރުކާރުގެ އެހެން ވުޒާރާތަކާއި އިދާރާތަކުންވެސް މި ނަމޫނާގައި މަސައްކަތް ކުރުމަށް ސަރުކާރުން ބާރުއަޅުއްވައެވެ. އަދި މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް ހުށަހަޅާ ފޯމުތަކަށް ވީހާވެސް އަވަހަށް ޖަވާބުދިނުމަށް ބޭނުންވާ އެހީތެރިކަން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ ފަރާތުން އެ އިދާރާތަކަށް ފޯރުކޮށްދެއްވަމުން ގެންދަވާކަންވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުޢިއްޒުގެ އަމާޒަކީ ދެފުށް ފެންނަ ސަރުކާރެއް ހިންގެވުން ކަމަށް ތަރުޖަމާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެގޮތުން މައުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ހައްގުގެ ގާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ، އަމިއްލަ އިސްނެގުމުގައި މައުލޫމާތު ޢާންމުކުރުމުގެ ޒިންމާ އަދާކުރުމުގައި، ސަރުކާރުގެ ހުރިހާ މުއައްސަސާތަކުން ސައްތައިން ސައްތައަށް އިޖާބަދިނުމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އެދިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށްވެސް މުހައްމަދު ހުސައިން ޝަރީފް ވިދާޅުވިއެވެ.

ރާއްޖޭގައި ހިމަބިހީ ގެ ކޭސްތައް ފެންނަމުންދާތީ، ހުމާއި ރަތްބިހީގެ އަލާމާތްތައް ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް އަވަސް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އިންދިރާ ގާންދީ މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލް (އައިޖީއެމްއެޗް) ގައި ހާއްސަ ހެލްޕް ޑެސްކެއް ގާއިމުކޮށް، ބަލިމީހުން އަމަލުކުރަންވީ އުސޫލުތައް އާންމުކޮށްފިއެވެ.

އައިޖީއެމްއެޗުން ބުނި ގޮތުގައި، “ފީވާ ރޭޝް ހެލްޕް ޑެސްކް” ގާއިމުކޮށްފައިވަނީ އެ ހޮސްޕިޓަލުގެ މައި އެމްބިއުލާންސް ޕޯޓިކޯ (އީއާރު ވަންނަ ދޮރު) ކައިރީގައެވެ. މި ޑެސްކުން ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ހެނދުނު 08:00 އިން ރޭގަނޑު 11:00 އަށް ހިދުމަތް ލިބޭނެއެވެ.

ހުމާއި ރަތްބިހީގެ އަލާމާތްތައް ހުންނަ ފަރާތްތަކުން (ކުޑަކުދިންނާއި މާބަނޑު މީހުން ހިމެނޭހެން) ހޮސްޕިޓަލަށް ދިއުމަށްފަހު، އެންމެ ފުރަތަމަ މި ހެލްޕް ޑެސްކަށް ރިޕޯޓްކުރުމަށް ހޮސްޕިލުން ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ. އެއަށްފަހު، ދެން އަމަލުކުރަންވީ ގޮތުގެ އިރުޝާދު އެ ތަނުން ފޯރުކޮށްދޭނެއެވެ.

ރޭގަނޑު 11:00 ގެ ފަހުން އަމަލުކުރަންވީ ގޮތުގެ އިރުޝާދުވެސް އެ ހޮސްޕިޓަލުން ވަނީ އާންމުކޮށްފައެވެ. އަދި ހާއްސަ ހެލްޕް ޑެސްކް ބަންދު ގަޑިތަކުގައި (ރޭގަނޑު 11:00 ގެ ފަހުން) ކުއްލި ފަރުވާ ބޭނުންވާ ނަމަ، އަމަލުކުރަންވީ އުސޫލުވެސް ވަނީ އާންމުކޮށްފައެވެ.

އެގޮތުން ބޮޑެތި މީހުންނާއި މާބަނޑު މީހުން ހުމާއި ރަތްބިހީގެ އަލާމާތްތައް ހުރި ނަމަ، މައި އެމަޖެންސީ ރޫމްގެ ޓްރިއާޖް ނަރުހަށް އެކަން އެންގުމަށް އެދިފައިވާއިރު ކުޑަކުދިން ހުމާއި ރަތްބިހީގެ އަލާމާތްތައް ހުރި ނަމަ، ހޮސްޕިޓަލަށް ދިއުމާއެކު ޕީޑިއޭޓްރިކް އެމަޖެންސީ ރޫމް ގެ ނަރުހަށް އެކަން އެންގުމަށް ވަނީ އެދިފައެވެ.

އައިޖީއެމްއެޗުން ވަނީ ބަލި ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ގޮތުން، ހުމާއި ބިހި ނަގާފައިވާ ހުރިހާ ފަރާތްތަކުންވެސް ހޮސްޕިޓަލަށް ޒިޔާރަތްކުރާއިރު މާސްކް އެޅުމަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުމަށް އެދިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކުޑަކުދިން ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށް އަންނައިރު އެކުދިންގެ ވެކްސިން ކާޑު ހިފައިގެން އައުމަށްވެސް ހޮސްޕިޓަލުން ވަނީ އެދިފައެވެ.

އެމްޑީޕީގެ ރައީސްކަމާއި ޗެއާޕާސަންކަން ކުރިން ކުރެއްވި ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު، އެ ޕާޓީ ދޫކޮށްލެއްވުމަށް ނިންމެވި ނިންމެވުމަށްޓަކައި ރަސްމީކޮށް މައާފަށް އެދިވަޑައިގެންފިއެވެ.

ރ. ދުވާފަރުގައި އެމްޑީޕީގެ މެންބަރުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ނަޝީދު ވިދާޅުވީ، 2023 ވަނަ އަހަރު ޕާޓީއާ ވަކިވެވަޑައިގަތުމަކީ އެތައް ބަޔަކު ދެރަވި ކަމެއްކަން ގަބޫލުކުރައްވާ ކަމަށާއި، އެ ނިންމެވުމަށްޓަކައި ހިތުގެ އަޑިން މައާފަށް އެދިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ. ނަޝީދު ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި އެމްޑީޕީއަކީ އެމަނިކުފާނުގެ މުޅި ސިޔާސީ ހަޔާތެވެ.

ޕާޓީ ދޫކޮށްލަން މެދުވެރިވި ސަބަބުތައް ތަފްސީލުކޮށްދެއްވަމުން ނަޝީދު ވިދާޅުވީ، އެމްޑީޕީއަށް މަޖިލީހުގެ 65 ގޮނޑި ލިބުނު ފަހުން އޭރުގެ ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހު އެމަނިކުފާނާ އޮތް ގުޅުން ކަނޑާލެއްވި ކަމަށެވެ. އަދި އެމަނިކުފާނު އަވަހާރަކޮށްލަން ދިން ބޮމުގެ ހަމަލާގެ ތަހުގީގު ކުރިއަށްދިޔަ ގޮތާއި، ޕާޓީގެ އިސް ބޭފުޅުން ކަމަށްވާ ހަސަން ލަތީފާއި، އީވާ އަބްދުﷲ އަދި އިލްޔާސް ލަބީބު ފަދަ ބޭފުޅުންނަށް ފިޔަވަޅު އަޅަން ފެށުމުން، ޕާޓީގައި ހުންނަން ނުކުޅެދޭ ހިސާބަށް ކަންކަން ދިޔައީ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.

”ލަދެއް އަޅުގަނޑުގެ ހުރިއްޔާ އަޅުގަނޑު ދާނެތާ އެ ހިސާބުން،“ ޕާޓީން ވަކިވީ މަޖުބޫރީ ހާލަތެއްގައިކަން ހާމަކުރައްވަމުން ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.

2023 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީން ނާކާމިޔާބުވުމާ ގުޅިގެން ’ދަ ޑިމޮކްރެޓްސް‘ އުފެއްދެވި ނަމަވެސް، މިހާރު ނަޝީދު ވަނީ އަލުން އެމްޑީޕީއާ ގުޅިވަޑައިގެންފައެވެ. އަދި އަންނަ މަހުގެ 12 ވަނަ ދުވަހު އޮންނަ އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގެ އިންތިހާބުގައި ޗެއާޕާސަންގެ މަގާމަށް ވާދަކުރައްވާނެކަން ވަނީ އިއުލާންކުރައްވާފައެވެ.

މި ބައްދަލުވުމުގައި ނަޝީދު ވަނީ އެމްޑީޕީގެ ރޫހު އަލުން އާލާކޮށް، ޕާޓީ ވަރުގަދަކުރުމަށް އެންމެން ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ.