Author: މަރިޔަމް ނާޖިލާ އިމްރާން

ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި މަޖިލިސް އިންތިޚާބު އެއް ދުވަހެއްގައި ބޭއްވުމަށްޓަކައި ނަގާ ރެފަރެންޑަމް ވޯޓު ހުއްޓުވައިދިނުމަށް އެދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް ދުސްތޫރީ މައްސަލައެއް ހުށަހަޅައިފިއެވެ.

ހައިކޯޓަށް މި މައްސަލަ ހުށަހެޅުއްވީ ޤާނޫނީ ވަކީލު މަރިޔަމް ޝުނާނާއެވެ. ޝުނާނާ ހުށަހެޅުއްވި މައްސަލައިގައި ވަނީ ރިފަރެންޑަމް ނެގުން ހުއްޓުވައިދިނުމުގެ ވަގުތީ އަމުރަކަށް ވެސް އެދިފައެވެ.

މައްސަލަ ހުށަހެޅި ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ރިފަރެންޑަމާ ގުޅޭ މައުލޫމާތު، ވޯޓު ކަރުދާހުގެ ނަމޫނާ އާއި ބިލާއި ރިޔާސީ ގަރާރު އެއް ތަނަކުން ފަސޭހައިން ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސަފައި ނެތުމާއި، އިންތިހާބާ ގުޅޭ ކަންކަމަށް ތައްޔާރުވުމަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ނެތުން ހިމެނެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، މި އިސްލާޙުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގައި ހިމެނިފައިވާ ކަންކަމަކީ ޤާނޫނު ތަސްދީޤުކުރުމާއެކު ޤާނޫނުއަސާސީގެ ތެރެއަށް ވަންނާނެ މާއްދާއެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ އުފެދިފައިވާ ސުވާލު ވެސް ޝުނާނާ ވަނީ ފާހަގަ ކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން އެ މާއްދާގައި އޮންނަނީ މި ޤާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާއިރު ހިނގަމުންދާ މަޖިލީހުގެ އުމުރު 2028 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހު ހަމަވާނެ ކަމަށާއި، މަޖިލިސް މެމްބަރުން ހޮވުމަށްޓަކައި ޤާނޫނަށް އަމަލުކުރުމަށް ފަހު އެންމެ އަވަހަށް ބާއްވަންޖެހޭ އިންތިޚާބު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ބާއްވައި، އެ މަޤާމުތަކަށް މީހުން އައްޔަނު ކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ އެންމެހައި ކަމެއް ނިންމައި،  2028 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހު ފުރަތަމަ ޖަލްސާ ބާއްވަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.

ޝުނާނާ ހުށަހެޅުއްވި މައްސަލައިގައި ބަޔާން ކުރައްވާފައިވަނީ، މަޖިލީހުގެ ދައުރު ޑިސެމްބަރު 1، 2028 ގައި ހަމަވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ދެ އިންތިހާބު އެއް ދުވަހެއްގައި ބާއްވާނީ ފަސް އަހަރުގެ މުއްދަތަށް އިންތިހާބުކޮށް ހިނގަމުންދާ މަޖިލީހުގެ އުމުރު ހަމަވުމުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 177 ދުވަސް ކުރިން މަޖިލީސް އުވާލެވިގެން ކަމަށާއި، އެކަން ގާނޫނުއަސާސީ އަށް ގެންނަ އިސްލާހެއްގެ ގޮތުގައި ހިމަނާފައި ނެތް ކަމަށެވެ.

މި އިސްލާޙު މިހާރު އޮތް ގޮތުން 4 ވަނަ މާއްދާ އަންނަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ކޮން ހިސާބަކަށްކަން ވެސް އެނގޭކަށް ނެތްކަމަށް ޤާނޫނީ ބައެއް ބޭފުޅުންވެސް ގެންދަނީ ފާހަގަ ކުރައްވަމުންނެވެ.

ހިޔާ ފްލެޓުތަކުގެ ފިނިޝިން މަސައްކަތްތަކަށް ކުރި ހަރަދަށް، ފްލެޓުތަކުގެ ދެ އަހަރުގެ ކުލި ކަނޑާލައިފިއެވެ.

ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ ކެމްޕޭންގައި ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވަނީ ހިޔާ ފްލެޓުތަކުގެ ފިނިޝިން މަސައްކަތަށް ކުރަން ޖެހުނު ހަރަދުތަކަށް، ފްލެޓުތަކުގެ ވެރިންނަށް ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައި 200،000 ރުފިޔާ ދެއްވާނެ ކަމަށް ވައުދުވެވަޑައިގެންފައެވެ. އެ ވައުދުފުޅާ އެއްގޮތަށް ހިޔާ ފްލެޓުތަކުގެ ޖުމުލަ ކުލިން 220،000 ރުފިޔާ މައާފުކޮށްދިނުމަށް ނިންމާފައިވާކަން އެޗްޑީސީން ވަނީ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު އިއުލާންކޮށްފައެވެ.

ހައުސިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން (އެޗްޑީސީ)ގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އަލީ ޒުހައިރު ސޮއިކުރައްވައި، މިމަހުގެ 26 ގައި ފުލެޓުތަކުގެ ވެރިންނަށް ފޮނުއްވި ސިޓީއެއްގައި ވަނީ މިމަހުގެ 23 ގެ ނިޔަލަށް ދެ ލައްކަ ރުފިޔާގެ ތެރެއިން ޑިސްކައުންޓުން ނުދެވިވާ އަދަދާއި ކުލީގެ ގޮތުގައި ދައްކަން ޖެހި ނުދެއްކިވާ އަދަދުގެ ތަފްސީލުތައް ހިއްސާކޮށްފައެވެ.

އެ ސިޓީގައި ވަނީ، ރައީސްގެ ވައުދުފުޅު އެންމެ ފުރިހަމައަށް ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި އަންނަ ބުދަ ދުވަހުން ފެށިގެން ބަދަލުތައް ގެނައުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ފިނިޝިންއާ ގުޅިގެން ކޮންމެ ފްލެޓަކަށް ދޭން ކަނޑައަޅާފައިވާ ދެ ލައްކަ ރުފިޔާގެ ޑިސްކައުންޓުން މިހާތަނަށް ނުދެވިވާ ފުލެޓުގެ ކުލީގެ ގޮތުގައި (މެނޭޖްމަންޓު ފީ ނުހިމަނައި) ދައްކަން ޖެހި ނުދެއްކިވާ އަދަދު އުނިކުރެވިގެންދާނެ ކަމަށް ސިޓީގައިވެއެވެ.

ކުލީގެ ގޮތުގައި ދައްކަން ޖެހި ނުދެއްކިވާ އަދަދު އުނިކުރުމަށްފަހު ބާކީވާ ނަމަ، ނުވަތަ ފްލެޓުގެ ކުލީގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހި ނުދެއްކިވާ ފައިސާއެއް ނެތް ނަމަ، ޑިސްކައުންޓަށްލާ ބައި (މަހަކު 5300 ރުފިޔާގެ ރޭޓުން) ހަމަވަންދެން ކުލި ދައްކަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށާއި ނަމަވެސް އަންނަ ބުދަ ދުވަހުން ފެށިގެން މެނޭޖްމަންޓު ފީ ގަވާއިދުން ދައްކަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ސިޓީގައިވެއެވެ.

ކުލި ދެއްކުން މެދުކަނޑާލެވޭ މުއްދަތު (ރެންޓް ފްރީ ޕީރިއަޑް) އެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖައްސާފައިވަނީ އަންނަ މަހުގެ އެކެއްވާ ބުދަ ދުވަހުން ފެށިގެން 2028 ވަނަ އަަހަރުގެ މާޗް 1 ގެ ނިޔަލަށެވެ. އެއީ ދެ އަހަރުގެ މުއްދަތަކަށެވެ.

ސިޓީގައި ވަނީ، ދެ ލައްކަ ރުފިޔާގެ ޑިސްކައުންޓުދީ ހަމަވުމުން، އަންނަ ބުދަ ދުވަހުން ފެށިގެން ފްލެޓުގެ އަގު ދައްކައި ހަލާސްކުރެވެންދެން، މެނޭޖްމަންޓު ފީ ނުހިމަނައި ފްލެޓުގެ މަހު ކުއްޔަކީ 5300 ރުފިޔާ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާނެ ކަމަށެވެ.

އެ ބަދަލާ ގުޅިގެން އެ ކޯޕަރޭޝަންގެ އޮންލައިން ޕޯޓަލަށް ގެންނަންޖެހޭ ބަދަލުތައް ގެނައުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ކަމަށާއި އެހެންކަމުން މި މަސް ނިމުމުން، މި މަހުގެ ނިޔަވަލަށްވާ ބެލެންސް އަދަދަށް ބަލައި، އޭގެ ތަފްސީލު ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް ހިއްސާކުރެވޭނެ ކަމަށް ވެސް ސިޓީގައިވެއެވެ.

އެ މުއްދަތަށްފަހު ވެސް ހިޔާ ފުލެޓުގެ ކުލި އިތުރަށް ބޮޑުނުވާނެ ގޮތަށް އެގްރިމަންޓުތައް ބަދަލުކޮށްދެއްވާނެ ކަމަށް މިދިޔަ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ 18 ގައި ހުޅުމާލޭ ފޭސް އެކެއްގެ ރައްޔިތުންނާއެކު ބޭއްވެވި ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި ރައީސް ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.

އެމެރިކާގައި ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު 100 ޑޮލަރުން މައްޗަށް އަރައިފި އެވެ.

އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުން އިސްވެ އިރާނަށް ދިން ހަމަލާއަށް މަހެއް ވެފައިވާއިރު ހަނގުރާމަ ފެށިފަހުން މެދުއިރުމަތިން ތެޔޮ ބޭރުކުރާ މައި މަގު ހޮރުމޯޒު ކަނޑު އޮޅި ބަންދުކޮށް ގިނަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އިރާނުން އެޅުމާއެކު ތެލުގެ ބާޒާރަށް ވަނީ އެކަމުގެ އަސަރު ކުރަން ފަށާފައެެވެ.

އެމެރިކާގައި ވެސް ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވެ އެންމެ ފަހުން އެގައުމުން ސާފު ނުކުރާ ތެޔޮ ފީފާއެއް 100 ޑޮލަރުން މައްޗަށް އަރާފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.

ހަނގުރާމަ ދިރާސާ ކުރާ ފަރާތްތަކުން ވަނީ އެމެރިކާއިން އިރާނަށް އެއްގަމު މަގުން އެރުމަށް ނިންމުމާއެކު އެގައުމުގައި ތެލުގެ އަގު ބޮޑުތަނުން މަތިވެ އެކަމުގެ ސަބަބުން ތަކެތީގެ އަގުވެސް އުފުލިގެންދާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.

އެމެރިކާގައި ސާފު ނުކުރާ ތެޔޮ އަގުބޮޑުވެފައިވާއިރު ބައިނަލްއަގުވާމީ މާކެޓުގައި ވެސް ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ފީފާއެެއްގެ އަގު ވަނީ 112.78 އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް އަރާފައެވެ.

އެމަޖެންސީ ނޫން ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ވެސް އާސަންދައިގެ ދަށުން އެމްބިއުލާންސްގެ ޚިދުމަތް ދޭ ގޮތަށް ހަމަޖައްސަވާފައިވާ ކަމަށް ރައީސް ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

ސައިކަލު ވިއްކާކަމަށް ބުނެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުންގެ އަތުން މަކަރާއި ހީލަތުން ފައިސާ ނަގާފައިވާ މައްސަލައިގައި ކިންގްސްޓަން ކުންފުނީގެ ވެރިޔާގެ މައްޗަށް ދައުވާކޮށްދިނުމަށް އެދި ޕްރޮސިކިއުޓާ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވައިފިއެވެ.

ފުލުހުން ބުނީ، އެ ޚިދުމަތުގެ ފްރޯޑް އެންޑް ފައިނޭންޝަލް އިންވެސްޓިގޭޝަންސް އިން ތަހުގީގު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު، މި މައްސަލާގައި ދައުވާކޮށްދިނުމަށް އެދި މި މަހުގެ ތިންވަނަ ދުވަހު ޕީޖީއަށް ފޮނުވައިފައިވާ ކަމަށެވެ.

ފުލުހުން ބުނި ގޮތުގައި މި މައްސަލާގައި ދައުވާކުރުމަށް ފޮނުވާފައިވަނީ ކިންގްސްޓަން ހޯލްޑިންގްސް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ މައްޗަށާއި، އެ ކުންފުނީގެ ވެރިޔާ، ޕޯލާގްރޭސް/ ދ.ބަނޑިދޫ، އަޙްމަދު ޢާޠިފް ޙަސަންގެ މައްޗަށެވެ.

މި މައްސަލައަކީ 2023 ނޮވެމްބަރު މަހުން ފެށިގެން ކިންގްސްޓަން ހޯލްޑިންގްސް މޯލްޑިވްސްގެ ފަރާތުން ސައިކަލް ވިއްކާކަމަށް ބުނެ ގިނަ ބައެއްގެ އަތުން ފައިސާ ނަގައި، މަކަރާއި ހީލަތް ހަދާފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވިގެން 2024 ވަނަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓް އަށްވަނަ ދުވަހު ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައެކެވެ.

ފުލުހުންގެ ތަހުގީގަށް ހާމަވެފައިވާ ގޮތުގައި، މި މައްސަލާގައި ޖުމްލަ 158 ފަރާތެއްގެ އަތުން މަކަރާއި ހީލަތުން ފައިސާ ނަގާފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ސައިކަލް ޕޭމަންޓުގެ ގޮތުގައި 7,193,764.00 ރުފިޔާ އާއި 8,398.18 ޑޮލަރު ނަގާފައިވާކަން ތަހުގީގަށް ކަށަވަރުކުރެވިފައިވާކަމަށް ވަނީ ބުނެފައެވެ.

މި މައްސަލައަކީ ގިނަ ބަޔަކަށް މާލީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވާ މައްސަލައަކަށްވާއިރު، މިހާރު މި މައްސަލަ ވަނީ ޕީޖީ އޮފީހުގައި ދައުވާކުރުމުގެ މަރުހަލާގައި ކަމަށް ވެސް ފުލުހުން ބުންޏެވެ.